Bón phân trong mùa mưa thường khó hơn trong mùa nắng, bà con cần lưu ý thời điểm bón phân, loại phân và liều lượng bón.

Mùa mưa là thời điểm cây dễ dàng phát triển cơi đọt hơn mùa nắng, nhưng cũng dễ mềm lá, yếu cành, ngộp rễ và bùng phát nấm bệnh nếu bón thừa đạm.

Trong bài viết này, Kỹ thuật Nông Nghiệp MKA chia sẻ bà con cách dùng NPK đạm cao trong mùa mưa, nguyên tắc giảm đạm, tăng Kali – Canxi – Magie và giải pháp xử lý khi cây bị ngộ độc phân bón.

Cách bón phân NPK đạm cao mùa mưa

1. Cách dùng NPK đạm cao trong mùa mưa: Chia nhỏ lần bón, đề phòng sâu bệnh

Mùa mưa độ ẩm không khí cao, cây đi đọt tự nhiên rất nhanh nhưng vách tế bào lại lỏng lẻo, cành lá lòng thòng dễ đổ gãy. Đặc biệt, mùa mưa là điều kiện phát triển mạnh của nấm bệnh và vi khuẩn.

Trong mùa mưa, nếu bón đạm quá mạnh, cây dễ gặp các vấn đề:

  • Cơi đọt mềm yếu.
  • Cành lá dễ đổ gãy.
  • Lá non dễ bị bệnh.
  • Áp lực nấm bệnh tăng.
  • Rễ dễ ngộp nếu vườn thoát nước kém.

Vì vậy, mùa mưa không nên dùng công thức đạm quá cao như mùa nắng. Bà con nên chọn công thức có tỷ lệ đạm thấp hơn, Lân và Kali không quá chênh lệch hoặc thậm chí là NPK cân bằng. Bắt buộc phải trộn thêm các nhóm trung lượng giàu Canxi, Magiê, Silic để làm cứng vách tế bào.

Một số công thức có thể tham khảo:

  • NPK 20-10-10.
  • NPK 16-16-8.
  • NPK 20-20-15.

Nguyên tắc vàng khi bón phân trong mùa mưa:

  • Không bón tập trung một lượng lớn! Phải chia nhỏ lượng phân ra làm nhiều lần bón. Gặp mưa dầm dài ngày, phân bón rất dễ bị rửa trôi, chảy tràn.
  • Trong mùa mưa bà con nên kết hợp thêm với trung lượng. Trong phân bón trung lượng thường có cả canxi, magie hoặc silic.
  • Kiểm soát đạm, tránh bón quá nhiều nếu cây đang ủ bệnh có khả năng làm tăng áp lực bệnh cao hơn khi bón nhiều đạm.
  • Thoát nước tốt cho vườn, tránh ngập úng làm ngộp rễ.

2. Mùa mưa có nên tưới NPK hòa tan không?

Có thể tưới, nhưng KHÔNG ƯU TIÊN.

Lý do là mùa mưa đất đã dư nước. Nếu tiếp tục tưới phân hòa tan, vùng rễ dễ bị dư ẩm. Rễ có thể ngộp. Phân cũng dễ bị chảy tràn và thất thoát.

Trong mùa mưa, bà con có thể tận dụng nước mưa để bón phân gốc giúp phân tan tự nhiên và ngấm đều từ từ vào đất.

Tuy nhiên, nếu vườn thoát nước tốt và cây cần phục hồi nhanh, bà con vẫn có thể tưới liều thấp. Cần chọn thời điểm đất không quá ướt và không mưa ngay sau tưới.

3. Phun NPK đạm cao trong mùa mưa cần lưu ý gì?

Mùa mưa vẫn có thể phun NPK đạm cao qua lá. Nhưng liều phải thấp hơn mùa nắng. Cần kiểm tra cây có áp lực bệnh hay không trước khi phun.

Nếu cây đang có bệnh, lá mềm hoặc vườn ẩm kéo dài, nên hạn chế đạm. Thay vào đó, ưu tiên trung vi lượng để lá xanh, dày và cứng hơn.

Liều sử dụng phân bón lá nuôi cơi trong mùa mưa

Chỉ phun đạm cao 30-14-6 MKA (liều nhẹ 1g/lít) khi vườn cây hoàn toàn sạch bệnh. Phải hạ liều các chất kích thích: GA3 giảm xuống còn 1 gói 2,5g cho 200 lít nước (mùa nắng 1 gói 2,5g pha 100 lít), Brassinolide giảm còn 40ml cho 200 lít. Ngược lại, phải tăng gấp đôi liều lượng Magie Kẽm Bo (lên 500g/phuy 200 lít) để hỗ trợ cây giữ xanh lá, quang hợp tốt trong những ngày âm u thiếu nắng.

4. Mùa mưa nên bón phân như thế nào?

Mùa mưa cành lá dễ mềm yếu và dễ đổ gãy, áp lực bệnh cao hơn. Nếu thừa đạm sẽ làm gia tăng tỉ lệ nấm bệnh và tế bào cây càng mềm yếu hơn, dễ đổ gãy hơn.

Vì vậy, mùa mưa bà con nên ngừng cung cấp đạm, không sử dụng NPK đạm cao kể cả qua gốc và qua lá, không sử dụng amino axit, chất kích thích sinh trưởng GA3 qua lá cũng như là qua gốc.

Bà con ưu tiên tăng sử dụng Kali để đối kháng Đạm, Kali ức chế Đạm. Kali cao làm cây không hấp thu đạm, từ đó giảm tình trạng mềm yếu và tăng độ cứng chắc của tế bào.

Phân bón Kali cao chặn đọt K47 MKA

Giải pháp Kali cao ức chế đạm bà con có thể chọn Phân bón lá K47 MKA chứa kali cao 47% liều 500g pha 200 lít nước. Để ức chế đạm trên toàn cây bà con phun phủ cây và có thể kết hợp với magie kẽm bo để tiện công lao động và hiệu quả bổ trợ cao hơn.

Mùa mưa, tăng sử dụng Canxi và Magie để cây trồng cứng cáp hơn, tế bào dày hơn và duy trì độ xanh lá giúp giảm áp lực nấm bệnh trên cây trồng.

Tóm tắt guyên tắc bón phân mùa mưa:

  • Không bón tập trung quá nhiều.
  • Chia nhỏ lượng phân.
  • Giảm đạm so với mùa nắng.
  • Bổ sung trung lượng.
  • Tăng Canxi, Magie, Silic.
  • Tăng Kali khi cây mềm yếu.
  • Thoát nước tốt cho vườn.
  • Không để rễ bị ngộp.

5. NPK đạm cao có gây ngộ độc không?

Có. NPK đạm cao vẫn có thể gây ngộ độc nếu dùng sai cách.

Ngộ độc thường xảy ra trong các trường hợp:

  • Bón quá nhiều so với tuổi cây.
  • Rải phân tập trung một chỗ.
  • Cây con có sinh khối nhỏ nhưng nhận lượng phân lớn.
  • Đất thiếu nước, phân không tan đều.
  • Phân bón dính trực tiếp lên lá non.
  • Tưới phân nồng độ cao nhưng không tưới xả.

Biểu hiện ngộ độc có thể gồm:

  • Rũ lá.
  • Vàng lá.
  • Cháy rễ.
  • Rụng lá.
  • Cây chậm phục hồi.
  • Cây con có thể chết nếu ngộ độc nặng.

Để bón phân an toàn hơn cho cây con mới trồng hoặc cây tơ đối với cây ăn trái, cây công nghiệp bà con nên ưu tiên pha loãng phân bón để tưới, tránh tưới với hàm lượng quá cao. (Áp dụng pha tưới trong mùa nắng)

Với mùa mưa, ưu tiên biện pháp bón gốc và bón với lượng nhỏ, rãi đều xung quanh vùng rễ của cây trồng chứ không nên tập trung ở một vị trí.

6. Cách xử lý khi cây bị ngộ độc NPK đạm cao

Nếu cây bị vàng lá, rũ lá hoặc rụng lá sau khi bón phân, cần xử lý nhanh.

Bước 1: Rủa trôi cơ học (xử lý gốc)

Việc đầu tiên là tưới nhiều nước để làm loãng nồng độ phân quanh vùng rễ bị thừa phân.  Lượng nước lớn sẽ làm loãng nồng độ phân bón, tạo dòng chảy tràn để đưa lượng đạm dư thừa ra khỏi vùng rễ tích lũy, giúp hạ nồng độ muối trong đất xuống mức an toàn.

Bước 2: phun trợ lực kháng sốc (Xử lý qua lá)

Sau khi tưới nước giải độc 1 - 2 ngày, cây bắt đầu ổn định lại nhưng vẫn bị sốc sinh lý. Tiến hành phun hỗn hợp qua lá để trợ lực:

Công thức phun giải độc: Brassinolide MKA (80ml) + Cauni MKA (200ml) pha cho phuy 200 lít.

Hoạt chất sinh học trong Brassinolide sẽ kích hoạt cơ chế kháng sốc, kết hợp nguồn Canxi trong Caoni giúp vách màng tế bào cứng chắc, giúp cây vượt qua cơn khủng hoảng ngộ độc đạm. Phun lặp lại sau 3 - 4 ngày tùy theo tình trạng ngộ độc của cây.

Bước 3: Phục hồi tái tạo bộ rễ mới (Sau 2 - 3 ngày)

Sau khi bà con tưới nước để làm loãng nồng độ phân bón trong đất, sau khoảng 1-2 ngày để cho cây ổn định trở lại bà con tiếp tục tưới Canxi nitrat (Caoni MKA) kết hợp cùng Humic MKA để giải độc cho đất, xới thông thoáng tầng đất mặt, đồng thời kích thích hệ rễ cám mới sinh trưởng, thay thế cho phần rễ đã bị cháy hư hại trước đó.

Lưu ý riêng cho mùa mưa: Nếu ngộ độc đạm xảy ra trong mùa mưa, bà con nên rải một lớp vôi bột trước để ổn định pH đất và sát khuẩn, sau đó vài ngày mới tiến hành tưới Humic và Caoni để phục hồi rễ.

7. NPK đạm cao phun qua lá có gây ngộ độc không?

Thường trường hợp này ít gặp do khuyến cáo sử dụng NPK đạm cao qua lá chỉ khoảng 1-2 g pha 1 lít nước.

Tuy nhiên, nếu bà con sử dụng liều quá cao gây ngộ độc thì cách xử lý ngộ độc phân bón qua lá cũng sẽ tương tự cách xử lý qua gốc. Bà con áp dụng phun chất kích thích sinh học Brassinolide dạng nước kết hợp Canxi Caoni MKA để giải độc cho cây trồng.

8. Kết luận

NPK đạm cao vẫn có thể sử dụng trong mùa mưa, nhưng không thể dùng giống mùa nắng. Bà con cần giảm liều, chia nhỏ lần bón, tránh bón tập trung và luôn kiểm tra tình trạng rễ, lá, áp lực nấm bệnh trước khi thúc đạm.

Mùa mưa nên ưu tiên nguyên tắc an toàn: giảm đạm, tăng Kali để hạn chế mềm cây, bổ sung Canxi – Magie – Silic để cứng mô, xanh lá và giúp cây chống chịu tốt hơn. Nếu vườn đang có bệnh, rễ yếu hoặc mưa dầm kéo dài, bà con nên tạm ngưng NPK đạm cao và chuyển sang giải pháp làm cứng cây, phục hồi rễ.

Khi cây đã bị ngộ độc NPK đạm cao, cần xử lý nhanh theo đúng trình tự: tưới nước làm loãng phân quanh vùng rễ, phun Brassinolide kết hợp Caoni MKA để giảm sốc, sau đó phục hồi rễ bằng Caoni MKA kết hợp Humic MKA. Xử lý càng sớm, cây càng có cơ hội phục hồi nhanh và hạn chế rụng lá, cháy rễ, suy cây kéo dài.

Chúc bà con có những vụ mùa bội thu, cơi đọt mập mạp, cây trái trĩu cành!

Xem thêm: Cách sử dụng NPK đạm cao: Nuôi cơi và phục hồi cây