Các chất kỵ nhau trong phối thuốc sẽ gây ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý dịch hại hoặc có thể gây ngộ độc và chết cây. Vì vậy, khi phối hợp các loại thuốc việc nắm rõ về các chất kỵ nhau sẽ giúp bà con phối thuốc an toàn và hiệu quả hơn. Do đó, Mekongagri (MKA) chia sẻ đến bà con 5 nguyên tắc về chất kỵ nhau trong phối thuốc quản lý dịch hại cho cây trồng đơn giản và dễ nhớ.
Nguyên tắc 1: “Đồng và vôi chơi một mình”

Nguyên tắc 1 về các chất kỵ nhau trong phối là các sản phẩm thuốc BVTV chứa đồng (Copper) và vôi (vôi bột và tinh vôi) hoặc hỗn hợp dung dịch booc đô (pha từ đồng và vôi) các dạng này phải phun riêng không phối hợp với bất cứ sản phẩm nào khác.
- Gốc đồng (Cu): Copper Oxychloride; Copper Hydroxide; Cuprous Oxide; Oxine Copper Copper Citrate; Copper Sulfate .....Một số sản phẩm chứa Đồng có khuyến cáo kết hợp thuốc BVTV khác nhưng phải loại trừ: Fenvalerate (cúc), Chlopyriphos (Lân hữu cơ), Fosetyl Aluminium, Sulfur (Lưu huỳnh), thuốc chứa vi sinh, phân bón lá và thuốc điều hòa sinh trưởng.
- Vôi: Tinh vôi và vôi bột. Áp dụng theo khuyến cáo riêng của từng sản phẩm, không phối cùng sản phẩm khác.
- Bordeaux (booc đô): Là sản phẩm đã phối giữa Đồng Sunfat và vôi bột theo tỉ lệ nghiên cứu. Dung dịch này cũng áp dụng phun theo khuyến cáo riêng và không cộng sản phẩm khác.
Nguyên tắc 2: Xem xét kim loại và kháng sinh

- Nhóm kim loại gốc Đồng (Copper), Canxi, Magie, Nhôm (Fosetyl Aluminium) và nhóm Carbamate kim loại: Mancozeb, Propineb Zineb, Ziram,..
- Nhóm kháng sinh: Kasugamycin; Ningnanmycin; Validamycin; Streptomycin sulfate; Oxytetracycline hydrochloride,..
Đối với nguyên tắc 2 về các chất kỵ nhau trong phối thuốc, thông thường nhóm Kim loại và kháng sinh sẽ không ưu tiên cộng với nhau. Tuy nhiên, việc phối hợp vẫn thường được áp dụng do một số chất gặp nhau vẫn hòa tan tốt. Vì vậy, nếu muốn phối hợp 2 nhóm này bà con nên thử độ tan và kết hợp một lượng nhỏ để đánh giá. Nếu hòa tan tốt vào nhau thì có thể xem xét phối hợp và áp dụng phun cho cây trồng.
Nguyên tắc 3: Dầu khoáng

Dầu khoáng (Petroleum Spay oil) không cộng với các sản phẩm chứa: Lưu huỳnh (Sulfur); Chlorothalonil và các sản phẩm nhóm Carbamate kim loại như: Mancozeb, Propineb Zineb, Ziram,..
Nguyên tắc số 4: “Canxi, Magie” và “Sunfate, Phosphate”

Nguyên tắc 4 về các chất kỵ nhau trong phối thuốc là các sản phẩm chứa Canxi và Magie không cộng với sản phẩm chứa Phosphate và Sunfate.
Ví dụ: Canxi nitrate chứa Canxi sẽ không cộng được với MKP chứa Phosphate và không cộng được Magie (Magie Sunfate). Đồng thời Magie (Magie Sunfate) cũng không cộng được với MKP.
Nguyên tắc 5: Hỗn hợp tan hoàn toàn
Đối với các chất không thuộc 4 nhóm nguyên tắc trên, bà con có thể phối thuốc bằng cách pha lần lượt mỗi loại ít để đánh giá độ tan: Ưu tiên các thuốc cho là có khả năng kỵ nhau vô trước và các thuốc dễ phối vô sau.
Khuấy đều và quan sát trong 3-5 phút hỗn hợp tan hoàn toàn không có hiện tượng kết tủa, đóng cục, tách lớp, bốc khói,.. thì có thể kết hợp để phun cho cây trồng.
Các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến chất lượng của thuốc
Nước để pha thuốc
Nước để dùng pha thuốc có Ph không phù hợp, nhiễm mặn, chứa nhiều tạp chất (rác thải, thức ăn thủy sản, chất thải chăn nuôi,…) sẽ làm thuốc khó tan, biến tính làm giảm chất lượng, giảm hiệu quả hoặc gây ngộ độc (rụng lá).
Nước sạch trong tự nhiên (nước ao hồ song suối, nước mưa, nước giếng,..) tùy theo điều kiện tự nhiên tạo ra nước sẽ có độ Ph trung bình từ 5-8. Với mức ph này đều có thể sử dụng để hòa tan thuốc, tuy nhiên tùy nước có chứa chất gì nhiều để làm tăng độ kềm trong nước thì bà con cần xem xét nó có ảnh hưởng tới cái việc pha thuốc hay không.
Nước sử dụng pha thuốc có độ Ph càng gần 7 thì càng tốt, vì đây là mức Ph trung tính. Ph 7 là mức chuẩn mà bà con có thể là pha thuốc được và hầu hết tất cả những loại thuốc, phân bón lá đều hòa tan tốt ở mức Ph này để cây trồng hấp thu tốt nhất.
Nếu Ph nước xuống thấp dưới 5 sẽ không phù hợp để pha thuốc vì thuốc sẽ khó tan. Ví dụ thực tế: đối với sản phẩm thuốc cỏ sử dụng nước có phèn để pha thuốc sẽ làm mất hoàn toàn tác dụng của thuốc.
Dụng cụ chứa thuốc, đường dây ống
Phần thuốc dư thừa có thể tạo độc chất hoặc đóng cục trong đường ống, phuy phun làm ảnh hưởng đến chất lượng dung dịch của lần phun sau. Cần xả rửa sạch dụng cụ ngay sau khi phun để loại bỏ hết lượng thuốc tồn dư.
Thời gian lưu giữ sau khi thuốc đã pha loãng
Thuốc sau khi pha loãng nên áp dụng phun xịt ngay để đảm bảo tối ưu hiệu quả của thuốc.
Lưu ý:
- Tùy chất mà dung dịch sẽ giảm chất lượng dần sau khi pha loãng: Nắng nóng làm biến tính, bay hơi, thủy phân, quang phân, chất xông hơi bị giảm mùi.
- Thuốc pha xong để quá lâu bị tách lớp, tạo bọt, lắng cặn sẽ giảm hiệu quả của thuốc, nặng hơn có thể gây ngộ độc cây.
Cách xử lý lượng thuốc dư
- Đối với lượng thuốc dư sau khi phun xịt, nếu để quá lâu và lượng thuốc dư không quá nhiều, bà con nên bỏ lượng thuốc này tránh phun vào các giai đoạn nhạy cảm của cây như ra hoa, đậu trái.
- Pha loãng lượng thuốc dư thành dung dịch loãng hơn để tưới gốc cho những cây tơ hoặc cây trồng phụ trên vườn.
Đánh giá rủi ro của các chất dễ biến tính khi đã pha thuốc nhưng không phun ngay:
+ Chất điều hòa sinh trưởng
+ Kháng sinh, gốc cúc, các chất xông hơi
+ Phân bón lá chứa Đạm, Bo dễ bay hơi và thay đổi mức Ph có thể hấp thu.
+ Các chất hữu cơ (Amino acid, NPK): tạo môi trường cho VSV không có lợi phát triển gây biến tính, giảm chất lượng của thuốc.
Cách bảo quản thuốc không mất tác dụng khi phun xịt
- Đóng nắp chai kỹ, buộc kín gói còn dư thừa.
- Để nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
- Lắc kỹ chai trước khi sử dụng: Lưu ý các trường hợp tác lớp chai sử dụng dư thừa bảo quản lâu.
- Tránh cá c điều kiện: Nắng, gió trực tiếp, mở nắp để lâu trong thời gian còn đang phun xịt.
Khi sử dụng và phối thuốc bà con cần lưu ý đọc kỹ hướng dẫn của nhà sản xuất và tuân thủ các nguyên tắc chất kỵ nhau trong phối thuốc trên. Nếu bà con không chắc chắn về hoạt chất trong sản phẩm có phối hợp được không, bà con có thể liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại 0984 279 538. Thông tin hỗ trợ của bà con sẽ được đội kỹ thuật thăm vườn Mekongagri giải đáp kịp thời và nhanh chóng.
Xem thêm: