Phun Humic qua lá được không là câu hỏi được rất nhiều bà con quan tâm khi sử dụng Humic trong chăm sóc cây trồng. Trên thực tế, Humic là hoạt chất hữu cơ có nhiều lợi ích cho cây, đặc biệt trong việc kích rễ, cải tạo đất, giữ nước và giữ phân bón. Tuy nhiên, không phải cách dùng nào cũng mang lại hiệu quả tối ưu.

Nhiều bà con thấy một số sản phẩm có chứa Humic khi phun lên lá giúp lá xanh hơn, bóng hơn nên nghĩ rằng có thể dùng Humic bột hàm lượng cao để pha phun trực tiếp qua lá. Vậy cách làm này có thật sự hiệu quả không? Humic nên phun lá, tưới gốc hay bón gốc? Bài viết này sẽ giúp bà con hiểu đúng và sử dụng Humic hiệu quả hơn.

Humic là gì?

Humic (Axit Humic) là thành phần của chất mùn hữu cơ được sử dụng phổ biến trong nông nghiệp. Tác dụng chính của Humic là hỗ trợ cải tạo đất, kích thích bộ rễ phát triển, tăng khả năng giữ nước, giữ phân bón và giúp cây hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.

Nói dễ hiểu, Humic không phải là sản phẩm chuyên dùng để làm xanh lá nhanh giống như các dòng phân bón lá. Tác dụng quan trọng nhất của Humic nằm ở vùng đất và vùng rễ. Khi được đưa vào đất, Humic giúp đất tơi xốp hơn, giữ ẩm tốt hơn, hạn chế rửa trôi phân bón và tạo điều kiện thuận lợi cho rễ phát triển.

Vì vậy, trước khi trả lời câu hỏi phun Humic lên lá được không, bà con cần hiểu rằng Humic vốn được khuyến cáo sử dụng chủ yếu qua tưới gốc hoặc bón gốc.

Phun Humic qua lá được không?

Câu trả lời là: có thể phun trong một số trường hợp nhất định, nhưng đây không phải là cách sử dụng Humic tối ưu nhất.

Nếu sản phẩm là phân bón lá đa thành phần có chứa một lượng nhỏ Humic, Fulvic, đạm, lân, kali, trung vi lượng và các chất hỗ trợ khác thì bà con có thể sử dụng theo đúng liều lượng khuyến cáo của nhà sản xuất. Trong trường hợp này, hiệu quả khi phun lá không chỉ đến từ Humic mà còn đến từ nhiều thành phần dinh dưỡng khác trong sản phẩm.

Tuy nhiên, nếu bà con sử dụng Humic bột hàm lượng cao, đặc biệt là loại Humic dùng cho tưới gốc hoặc bón gốc, rồi pha ra để phun lên lá thì cần cân nhắc kỹ. Phần lớn các sản phẩm Humic hàm lượng cao trên thị trường được sản xuất với mục đích chính là xử lý vùng gốc, không phải để hấp thu qua lá.

Do đó, phun Humic lên lá vẫn có thể tạo một số biểu hiện bên ngoài như lá bóng hơn, giữ ẩm tốt hơn trong mùa nắng, nhưng hiệu quả hấp thu thực tế thường không cao và không phát huy đúng công dụng chính của Humic.

Vì sao nhiều bà con muốn phun Humic qua lá?

Nhiều bà con chọn phun Humic qua lá vì thấy sau khi phun, lá có biểu hiện xanh hơn, bóng hơn, đẹp hơn hoặc to hơn. Tuy nhiên, hiện tượng này có thể đến từ nhiều nguyên nhân.

Thứ nhất, trên thị trường có nhiều sản phẩm phân bón đa thành phần, trong đó có chứa một lượng Humic hoặc Fulvic kết hợp với NPK, trung vi lượng, amino acid hoặc các chất hỗ trợ khác. Khi phun lên lá, cây phản ứng tốt có thể là nhờ tổng hợp nhiều thành phần, không phải chỉ riêng Humic.

Thứ hai, vào mùa nắng, khi phun một số sản phẩm có chứa Humic lên bề mặt lá, dung dịch có thể tạo cảm giác lá giữ nước tốt hơn, nhìn cây có vẻ sung hơn so với cây bị mất nước nhanh. Đây có thể là một tác dụng phụ trên bề mặt lá, chứ không phải là hiệu quả hấp thu Humic mạnh qua lá.

Chính vì vậy, bà con dễ hiểu nhầm rằng cứ dùng Humic hàm lượng cao để phun lá thì cây sẽ hấp thu tốt và phát triển mạnh. Thực tế, cách dùng này không phải lúc nào cũng phù hợp.

Những hạn chế khi phun Humic lên lá

Khi bà con thắc mắc phun Humic qua lá được không, cần xem xét thêm các hạn chế sau để tránh sử dụng sai cách.

• Humic hấp thu qua lá kém

Phân bón lá muốn cây hấp thu tốt cần có độ tan cao, độ tinh khiết phù hợp và kích thước phân tử nhỏ để dễ đi qua bề mặt lá hoặc khí khổng. Trong khi đó, nhiều sản phẩm Humic hàm lượng cao được sản xuất để dùng qua đất nên không được tối ưu cho việc hấp thu qua lá.

Độ tan của Humic trên thị trường cũng không giống nhau. Có loại tan nhanh, có loại tan chậm, có loại có độ sánh hoặc độ nhớt cao. Nguồn nguyên liệu khác nhau cũng làm hiệu quả sử dụng khác nhau. Vì vậy, khi phun Humic qua lá, khả năng hấp thu thường không ổn định.

• Humic có thể bám màu trên lá

Humic thường có màu nâu đen. Khi phun lên lá, dung dịch có thể bám lại trên bề mặt cây trồng. Nếu phun liều cao hoặc phun trong điều kiện không phù hợp, lớp bám màu này có thể làm ảnh hưởng đến khả năng quang hợp của lá.

Đặc biệt trong điều kiện ẩm độ cao, mùa mưa hoặc vườn rậm rạp, việc phun dung dịch bám lâu trên lá có thể làm tăng độ ẩm cục bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh phát triển.

• Không phát huy đúng công dụng chính của Humic

Công dụng quan trọng nhất của Humic là kích rễ, cải tạo đất, giữ nước và giữ phân bón quanh vùng rễ. Những tác dụng này chỉ phát huy tốt khi Humic được đưa trực tiếp vào đất.

Nếu phun Humic lên lá, lượng Humic sử dụng thường rất ít so với bón gốc hoặc tưới gốc. Đồng thời, Humic không tiếp xúc trực tiếp với đất và keo đất nên không thể phát huy tốt khả năng cải tạo đất, giữ nước và giữ dinh dưỡng.

Vì vậy, nếu mục tiêu của bà con là phục hồi rễ, cải tạo đất hoặc tăng hiệu quả sử dụng phân bón thì phun Humic lên lá không phải là lựa chọn tối ưu.

Khi nào có thể phun Humic lên lá?

Bà con có thể xem xét phun Humic qua lá trong trường hợp sản phẩm đó là phân bón lá có chứa Humic hoặc Fulvic và được nhà sản xuất khuyến cáo sử dụng qua lá. Khi đó, bà con nên dùng đúng liều lượng, đúng thời điểm và theo dõi phản ứng của cây.

Nếu một sản phẩm có chứa Humic đã được bà con sử dụng thực tế, cho hiệu quả tốt trên một loại cây trồng nhất định, ở một giai đoạn nhất định và không gây ảnh hưởng xấu đến cây, bà con có thể tiếp tục xem xét sử dụng. Tuy nhiên, không nên lấy hiệu quả trên một cây hoặc một giai đoạn để áp dụng đại trà cho tất cả cây trồng.

Đặc biệt, với các sản phẩm Humic bột hàm lượng cao chuyên dùng cho bón gốc, bà con không nên tự ý pha phun lên lá với liều cao nếu chưa có khuyến cáo rõ ràng.

Cách sử dụng Humic hiệu quả nhất

Để Humic phát huy hiệu quả tối ưu, bà con nên sử dụng qua vùng gốc bằng hai phương pháp chính: tưới gốc hoặc bón/gãi gốc.

• Sử dụng Humic bột để tưới gốc, kết hợp phân NPK

Humic bột có độ tan tốt phù hợp để pha nước tưới quanh vùng rễ. Đây là cách dùng hiệu quả khi bà con muốn kết hợp Humic với các loại phân bón khác như NPK hòa tan, phân bón hữu cơ dạng lỏng, phân bón dạng nước hoặc các sản phẩm hỗ trợ kích rễ.

Khi tưới xuống đất, Humic sẽ tiếp xúc trực tiếp với vùng rễ, giúp đất giữ ẩm tốt hơn, tăng khả năng giữ phân bón và hỗ trợ cây hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn.

• Trộn Humic bột với phân bón dạng bột

Ngoài cách pha tưới, bà con có thể trộn Humic bột với các sản phẩm dạng bột khác như hữu cơ bột, hữu cơ truyền thống, hữu cơ vi sinh hoặc Trichoderma dạng bột để rải quanh gốc.

Cách làm này giúp các thành phần được trộn đều hơn, dễ rải hơn và tiết kiệm công lao động so với việc rải từng sản phẩm riêng lẻ.

• Sử dụng Humic viên để bón gốc

Humic viên phù hợp khi bà con muốn kết hợp với các loại phân bón gốc dạng hạt hoặc dạng viên như NPK, lân viên, canxi nitrat hoặc hữu cơ viên.

Sau khi trộn và rải quanh vùng tán, bà con nên tưới nước để các sản phẩm hòa tan và thấm xuống vùng rễ. Cách này phù hợp với những vườn cần bón định kỳ, nhất là cây ăn trái và cây công nghiệp.

Thời điểm nên sử dụng Humic

Humic có thể sử dụng ở nhiều giai đoạn sinh trưởng của cây trồng. Những thời điểm phù hợp gồm:

• Giai đoạn dưỡng cây con
• Phục hồi sau thu hoạch
• Phục hồi cây suy yếu do nấm bệnh
• Giai đoạn dưỡng cây, nuôi hoa, phát triển hoa, nuôi trái và phát triển kích thước trái.

Đối với cây ăn trái, Humic đặc biệt phù hợp sau thu hoạch hoặc trước các giai đoạn cây cần ra rễ mới. Khi bộ rễ khỏe, cây sẽ hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, phục hồi nhanh hơn và phát triển ổn định hơn.

Liều lượng sử dụng Humic tham khảo khuyến cáo từ MKA

Liều lượng Humic nên được điều chỉnh theo loại cây, tuổi cây, mật độ trồng, tình trạng đất và sức khỏe bộ rễ. Bà con có thể tham khảo như sau:

Nhóm cây trồng	Liều lượng Humic tham khảo
Cây ăn trái	50–100g/cây/lần
Cây công nghiệp, cây có tán nhỏ	20–50g/cây/lần
Rau màu, cây trồng diện tích lớn	8–10kg/ha/lần

Bà con không nên dùng Humic quá ít vì hiệu quả kích rễ và cải tạo đất có thể chậm. Ngược lại, dùng quá nhiều thường không cần thiết và dễ gây lãng phí chi phí.

Nên chọn Humic bột hay Humic viên?

Việc chọn Humic bột hay Humic viên phụ thuộc vào cách sử dụng và sản phẩm bà con muốn phối hợp.

Nếu bà con muốn pha nước tưới gốc, nên chọn Humic bột vì dạng này tan tốt, dễ phối hợp với phân bón hòa tan, hữu cơ lỏng hoặc các sản phẩm kích rễ.

Nếu bà con muốn trộn với phân bón dạng bột, chẳng hạn hữu cơ bột, hữu cơ vi sinh hoặc Trichoderma, bà con cũng nên chọn Humic bột để hỗn hợp dễ trộn đều và dễ rải hơn.

Nếu bà con muốn trộn với phân bón dạng viên, như NPK dạng hạt, lân viên, canxi nitrat hoặc hữu cơ viên, thì nên chọn Humic viên để kích thước hạt tương đồng, dễ phối trộn và rải đều quanh gốc.

Nếu muốn phun lá thì nên dùng gì thay Humic?

Nếu mục tiêu của bà con là làm lá xanh, lá dày, lá bóng, cây phục hồi nhanh qua bộ lá thì nên ưu tiên các sản phẩm chuyên dùng cho phun lá thay vì dùng Humic hàm lượng cao để phun.

Một số lựa chọn phù hợp hơn gồm: amino acid, NPK hòa tan, trung vi lượng, canxi, magie, kẽm, bo hoặc Fulvic acid. Đây là những nhóm sản phẩm thường được nghiên cứu để sử dụng qua lá, có khả năng hấp thu phù hợp hơn và an toàn hơn nếu dùng đúng liều lượng.

Đặc biệt, Fulvic acid có kích thước nhỏ hơn Humic nên thường phù hợp hơn trong các công thức phân bón lá. Tuy nhiên, bà con vẫn nên sử dụng theo đúng khuyến cáo của từng sản phẩm cụ thể.

Kết luận: Phun Humic lên lá được không?

Phun Humic lên lá được không? Bà con có thể phun trong một số trường hợp nếu sản phẩm được thiết kế cho phun lá và có khuyến cáo rõ ràng từ nhà sản xuất. Tuy nhiên, với các sản phẩm Humic bột hoặc Humic viên hàm lượng cao chuyên dùng cho bón gốc, bà con không nên xem phun lá là cách sử dụng chính.

Cách sử dụng Humic hiệu quả nhất vẫn là tưới gốc hoặc bón gốc. Đây là phương pháp giúp Humic phát huy đúng vai trò: kích rễ, cải tạo đất, giữ nước, giữ phân bón và tăng hiệu quả hấp thu dinh dưỡng của cây trồng.

Nếu bà con muốn chăm lá, làm xanh lá hoặc bổ sung dinh dưỡng nhanh qua lá, nên chọn các dòng phân bón lá chuyên dụng. Còn nếu muốn cây khỏe bền, rễ mạnh, đất tốt và phân bón được giữ lại tốt hơn quanh vùng rễ, Humic nên được sử dụng qua gốc để đạt hiệu quả tối ưu.

Xem thêm: Hiểu về Humic phần 1: Humic kích rễ mạnh không?