1. Tìm nguyên nhân cây bị vàng lá thối rễ

Bệnh vàng lá thối rễ là bệnh phát sinh từ vùng rễ, rễ cây bị thối đen hoặc có các nốt sần làm cho cây không thể hút được nước và dinh dưỡng. Dẫn đến tình trạng cây phát triển kém, kích thước lá nhỏ hơn bình thường, vàng lá, rụng lá và trơ ngọn. Trường hợp nặng rễ cây bị thối hoàn toàn, vàng lá và chết cả cây.

Có rất nhiều nguyên nhân khiến cây bị vàng lá thối rễ, trong đó có 3 nhóm tác nhân chính:

• Tuyến trùng và nấm bệnh: Tuyến trùng hoặc nấm bệnh tấn công làm rễ cây suy yếu, không hút được nước và dinh dưỡng dẫn đến vàng lá, rụng lá, thối rễ. Tuyến trùng gây hại rễ tạo ra các nốt sần và vết thương hở. Qua các vết thương do tuyến trùng gây ra, các loại nấm có hại trong đất như Fusarium, Phytophthora và Pythium cũng sẽ xâm nhập.
• Đất bị nén chặt thiếu oxi: Đất ít sử dụng hữu cơ, dễ chai cứng hoặc ngập úng kéo dài trong mùa mưa: Oxi trong đất thấp dẫn đến rễ chậm phát triển, thối đầu rễ, các nấm Fusarium, Phytophthora dễ dàng tấn công.
• Kỹ thuật canh tác: Làm dụng phân bón hóa học, ít sử dụng hữu cơ làm giảm pH đất gây chua đất, dinh dưỡng hòa tan kém hiệu quả, rễ cây khó phát triển, sức chống chịu thấp làm cho nấm bệnh dễ tấn công hơn.

Để kiểm phục hồi cây bị vàng lá thối rễ hiệu quả bà con phải xác định được nguyên nhân làm cây suy yếu hoặc phải có biện pháp phòng bệnh sớm và canh tác khoa học.

2. Xử lý đất: Tái tạo cấu trúc đất (đối với cây chưa bệnh)

Trường hợp đất nén chặt: Xới nhẹ đất tạo độ thông thoáng để Oxi vào trong đất. Bón lớp vôi mỏng trên bề mặt để cải tạo đất và nâng pH đất.

Trường hợp vườn bị ngập úng: ưu tiên thoát nước, làm rãnh thoát nước cho cây.

3. Xử lý nấm bệnh (đối với cây bệnh)

Các cây đã có biểu hiện bệnh và suy yếu cần xử lý thuốc bệnh, thuốc tuyến trùng dựa vào biểu hiện bệnh trên cây.

*Cây bị tuyến trùng rễ có biểu hiện u sần, rễ ngắn, đọt hình thành ngắn hơn bình thường: xử lý thuốc đặc trị tuyến trùng kết hợp thuốc nấm bệnh. Vì tuyến trùng tạo vết thương hở trên rễ, Nấm bệnh (Fusarium, Phytophthora, Pythium) sẽ xâm nhập. Do đó, nếu chỉ diệt tuyến trùng mà không tưới thuốc bệnh thì khả năng tái lại rất cao.

Thuốc đặc trị tuyến trùng: Aba tuyến trùng tưới MKA 5SC, Fos tuyến trùng rải MKA 10gr

Hoạt chất thuốc bệnh: Metalaxyl; Dimethomorph; Fluazinam….

*Cây bị bệnh rễ có biểu hiện thối rễ, nâu đen, võ rễ bị tuột: Tưới thuốc bệnh toàn vườn, liều cao với cây bệnh.

- Hoạt chất thuốc bệnh: Metalaxyl; Dimethomorph; gốc đồng Copper; Fluazinam;…

- Phun quản lý nấm bệnh qua lá các hoạt chất thuốc bệnh như: Fluazinam, Metalaxyl, Dimethomorph, Mancozeb, Fosetyl – aluminium, Azoxystrobin,Triazole hoặc thuốc gốc Đồng. (luân phiên quản lý tính kháng).

- Nếu cây bị xì mủ cần kết hợp cạo - quét vết thương: các hoạt chất như Metalaxyl, Dimethomorph; Fluazinam, Fosetyl – aluminium; Oxine Copper… quét lên toàn bộ bề mặt vết thương.

4. Kích rễ: tái tạo bộ rễ mới

Như vậy sau khi đã xử lý bệnh, để cây phục hồi nhanh chóng bà con cần phục hồi rễ, tái tạo rễ mới.

Sau khi đã xử lý bệnh khoảng 5-7 ngày sau bà con tiến hành kích rễ để phục hồi.

Để tái tạo bộ rễ mới cũng như phục hồi cây nhanh hơn bà con nên xử lý kết hợp biện pháp tưới qua gốc và phun trên lá.

Bộ giải pháp kích kháng trợ lực cho rễ từ MKA:

Dinh dưỡng hữu cơ từ Organic Nano kết hợp kích rễ Humic và điều hòa sinh trưởng,kích kháng sinh học từ Tăng trưởng MKA.

Bộ 3 hữu cơ (Humic + Organic Nano + tăng trưởng) giúp cây ra rễ mạnh, cải tạo đất, giúp đất tơi xốp thông thoáng để rễ dễ hình thành và phát triển, tạo điều kiện cho vi sinh vật có lợi hoạt động. Tự đó giúp cây phục hồi tốt, tăng sức đề kháng và chống chịu nấm bệnh.

5. Phun qua lá: Xử lý bổ sung và phục hồi bộ lá

*Phun thuốc bệnh qua lá

Sau khi đã quản lý tốt nấm bệnh/tuyến trùng ở vùng gốc bà con có thể kết hợp phun quản lý bệnh qua lá để tăng cường khả năng quản lý hiệu quả bệnh trên toàn bộ cây trồng.

Các hoạt chất thuốc bệnh phun qua lá: Metalaxyl; Dimethomorph; Fluazinam, Oxine copper, Prochloraz, Thifluzamide, Ningnanmycin, Chlorothalonil, Mancozeb; Phosphonate (Lân 2 chiều);…

*Phun dinh dưỡng phục hồi bổ sung qua lá

Khi bộ rễ yếu, khó hấp thu thì việc bổ sung phân bón lá để cây hấp thu và sử dụng được ngay từ đó giúp việc phục hồi cây được thúc đẩy nhanh chóng hơn.

Lưu ý: Ưu tiên xử lý bệnh nếu cây có biểu hiện bệnh, khi áp lực bệnh giảm có thể kết hợp dinh dưỡng qua lá trong một lần phun để tiện công.

Dinh dưỡng qua lá giúp phục hồi, xanh lá: Amino acid (1-2ml/l) + Vi lượng combi (50g/200l) + Tăng trưởng (gói 25g/200L), có thể xem xét kết hợp GA3 (5-10ppm).

Trong đó, Amino acid giúp cây phục hồi nhanh, phát triển mạnh tăng khả năng hấp thu vi lượng, thúc đẩy quang hợp và xanh lá. Tăng trưởng MKA giúp tạo cơ chế đề kháng tự nhiên, kích hoạt toàn diện các cơ chế sinh học trong cây. Từ đó, giúp cây hình thành cơi đọt khỏe mạnh, xanh khỏe và tang khả năng chống chịu điều kiện bất lợi.

6. Bón phân hữu cơ

Khi đã quản lý được bệnh và phục hồi rễ. Cây có rễ tơ và lông hút mới thì cây mới có thể hút được dinh dưỡng. Vì vậy, nếu sau khi hết bệnh cây chưa hình thành rễ mới bà con cần kích rễ cho cây trước, cung cấp dinh dưỡng sau.

Khi cây ra rễ mới sẽ cần dinh dưỡng để nuôi cây, trong giai đoạn phục hồi bà con nên ưu tiên bổ sung phân bón hữu cơ từ vài trăm gam đến vài kg/gốc (tùy tuổi cây và đường kính tán) để tạo môi trường cho vùng rễ phát triển, giữ nước giữ dinh dưỡng giúp cây trồng hấp thu dễ dàng và hiệu quả. Có thể kết hợp cùng nấm Trichoderma để phân hủy hữu cơ, tăng vi sinh vật có lợi và đối kháng nấm bệnh tấn công rễ.

7. Bón phân NPK

Sau khi bón phân hữu cơ 5-7 ngày, quan sát biểu hiện phục hồi qua màu lá và cơi đọt nếu có biểu hiện tốt. Xem xét bổ sung phân bón hòa tan hoặc NPK chuyên dùng qua gốc.

- Phân bón NPK hòa tan: 30-14-6 (1-2g/l)

- Phân NPK chuyên dụng bón gốc chứa đạm cao: 50-200g/gốc (tùy tuổi cây và đường kính tán)

Kết luận:

Vàng lá thối rễ là bệnh khó trị dứt điểm nếu xử lý rời rạc từng bước. Để phục hồi cây hiệu quả và hạn chế tái bệnh, bà con cần áp dụng đồng thời quy trình 7 bước: xác định nguyên nhân – xử lý đất – diệt nấm & tuyến trùng – kích rễ – phục hồi lá – bổ sung hữu cơ – bón phân NPK.

Khi làm đúng kỹ thuật, cây hết bệnh nhanh ra rễ mới, phục hồi nhanh, sinh trưởng khỏe và tăng sức đề kháng tự nhiên. Đây cũng là nền tảng giúp vườn phát triển ổn định, bền vững, thân thiện môi trường và tạo tiền đề phát huy năng suất cây trồng.

xem thêm: Quy trình trị tuyến trùng hiệu quả