Phân bón giai đoạn cây con mới trồng và nuôi cơi đọt quan trọng như thế nào?

Phân bón giai đoạn cây con mới trồng và nuôi cơi đọt có vai trò rất quan trọng trong quá trình giúp cây bén rễ mạnh, phục hồi, phát triển thân lá và tạo nền tảng cho các cơi đọt sau này.

Phân bón là nguồn cung cấp dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng, nhưng nếu bón sai kỹ thuật hoặc bón không đúng thời điểm, cây không những không hấp thu tốt mà còn có thể bị ngộ độc, thối rễ, vàng lá, rụng lá.

Đặc biệt, ở giai đoạn cây con mới trồng, bộ rễ còn yếu, cây chưa quen với môi trường mới nên bà con không nên vội bón phân mạnh. Cây cần thời gian thích nghi, ra rễ mới rồi mới hấp thu dinh dưỡng hiệu quả.

Vì vậy, Kỹ thuật Nông Nghiệp MKA chia sẻ đến bà con cách nhận biết thời điểm cây cần phân bón giai đoạn cây con mới trồng và nuôi cơi đọt.

Giai đoạn cây con mới trồng: Không nên bón phân quá sớm hoặc bón quá nhiều

Vì sao cây con mới trồng phát triển chậm?

Sau khi trồng, cây con thường phát triển chậm trong những ngày đầu. Đây là hiện tượng bình thường vì cây cần thời gian để thích nghi với môi trường đất mới, độ ẩm mới, ánh sáng mới và điều kiện chăm sóc mới.

Ở giai đoạn này, bộ rễ chưa phát triển ổn định. Nếu bà con bón phân quá sớm, nhất là phân hóa học liều cao, cây dễ bị sốc phân, cháy rễ, thối rễ hoặc rụng lá.

Do đó, nguyên tắc đầu tiên khi chăm sóc cây con là: giữ ẩm vừa đủ, chưa vội bón phân khi cây chưa ra rễ mới.

Biểu hiện thường gặp ở cây con mới trồng

Trong giai đoạn cây con mới trồng, bà con cần theo dõi kỹ bộ lá và vùng gốc. Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Rụng lá: Có thể do cây bị thiếu nước, cây có nhiều lá non hoặc cây chưa kịp thích nghi sau khi trồng. Nếu thiếu nước nặng, lá có thể bị cháy mép, khô và rụng lá già.
• Thối rễ, vàng lá, rụng lá: Thường gặp khi cây bị dư nước, đất quá ẩm hoặc bà con bón phân quá nhiều khi cây mới trồng. Đây là dấu hiệu cần lưu ý vì cây con rất dễ suy nếu bộ rễ bị tổn thương sớm.
• Cây đứng lại, không ra đọt: Có thể do rễ chưa ra mới, đất bị bí, thiếu oxy hoặc cây đang trong thời gian thích nghi.

Kỹ thuật chăm sóc và bón phân cho cây con mới trồng

• 5 – 7 ngày đầu sau trồng: Chỉ tưới nước giữ ẩm, chưa bón phân

Trong 5 – 7 ngày đầu sau khi trồng, bà con chỉ nên tưới nước để giữ ẩm cho đất, giúp cây ổn định và bắt đầu thích nghi với môi trường mới. Giai đoạn này không nên bón phân.

Lượng nước tưới cần vừa đủ theo đường kính tán và điều kiện thực tế của vườn. Nếu trời nắng, đất nhanh khô, có thể tưới thường xuyên hơn. Nếu trời mưa hoặc gốc có tủ rơm, tủ cỏ, lượng nước tưới cần giảm lại.

Bà con cần nhớ: không tưới quá nhiều nước. Cây con mới trồng cần ẩm, nhưng không chịu được úng. Có thể chia lần tưới vào sáng và chiều, hoặc tưới 1 lần/ngày tùy độ ẩm đất.

• Sau 5–7 ngày: Bắt đầu kích rễ bằng Humic nếu cây ổn định

Sau khoảng 5–7 ngày, nếu cây không có biểu hiện bất thường, lá không rụng mạnh, gốc không bị úng và cây bắt đầu ổn định, bà con có thể bắt đầu kích rễ.

Ở giai đoạn này, nên dùng Humic để hỗ trợ cây ra rễ mới. Humic giúp đất tơi xốp cải thiện môi trường vùng rễ, hỗ trợ rễ phát triển, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và giúp cây phục hồi tốt hơn.

Liều dùng tham khảo: Humic 1–2g/lít nước, tưới định kỳ 5–7 ngày/lần cho đến khi cây ra đủ rễ.

Trong thời gian này, bà con vẫn tiếp tục tưới nước duy trì ẩm độ đất. Thường có thể tưới 1–2 ngày/lần, tùy thời tiết và độ ẩm thực tế.

Cách kiểm tra cây đã ra rễ mới hay chưa

Sau vài ngày tưới Humic, bà con có thể kiểm tra rễ mới bằng cách xới nhẹ lớp đất mặt, cách gốc khoảng 5–10cm. Nếu thấy đầu rễ trắng, rễ non mới xuất hiện và có lông hút, đây là dấu hiệu cây đã bắt đầu hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.

Khi cây đã có rễ mới, bà con mới nên bổ sung phân bón dinh dưỡng. Đây là thời điểm quan trọng trong quy trình sử dụng phân bón giai đoạn cây con mới trồng và nuôi cơi đọt.

Nên dùng phân bón gì cho cây con mới trồng?

Khi cây con đã ra rễ mới, bà con có thể bổ sung dinh dưỡng nhẹ để cây phát triển thân lá. Nên ưu tiên các dòng phân dễ tan, dễ hấp thu, liều nhẹ và an toàn cho rễ non.

Phân bón NPK dạng bột hòa tan

Nhóm phân bón dạng bột hòa tan giúp cây nhận dinh dưỡng nhanh, đặc biệt là các dòng NPK đạm cao để hỗ trợ phát triển thân lá.

Một số công thức có thể dùng:

• NPK 33-11-11
• NPK 30-14-6

Liều tưới tham khảo: 1–2g/lít nước, lượng nước tưới tùy theo nhu cầu và kích thước cây.

Khi dùng NPK cho cây con mới trồng, bà con không nên pha quá đặc. Rễ non còn yếu, nếu nồng độ phân cao dễ làm cây bị sốc hoặc cháy rễ.

Phân bón dạng lỏng hữu cơ dễ hấp thu

Bà con có thể sử dụng thêm các dòng phân bón dạng lỏng như phân hữu cơ dạng lỏng, Organic, Amino,.. để bổ sung đạm hữu cơ và các chất dễ hấp thu cho cây.

Liều dùng tham khảo: 1–2g hoặc 1–2ml/lít nước, tùy sản phẩm.

Nhóm phân hữu cơ dạng lỏng có thể dùng luân phiên hoặc kết hợp hợp lý với NPK hòa tan. Cách này giúp cây vừa có dinh dưỡng nhanh, vừa giảm áp lực cho bộ rễ so với việc chỉ dùng phân vô cơ.

Có nên kết hợp Humic khi bón phân cho cây con?

Nếu rễ cây con còn yếu, bà con có thể kết hợp phân bón với Humic để hỗ trợ rễ phát triển và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Humic không phải là phân bón cung cấp dinh dưỡng chính, nhưng có vai trò rất tốt trong việc cải thiện độ tơi xốp của đất và hệ sinh thái vùng rễ, giúp đất thông thoáng hơn và hỗ trợ lông hút phát triển. Khi rễ khỏe, cây sẽ hấp thu phân bón tốt hơn và giảm nguy cơ vàng lá, chậm lớn.

• Sau 20–30 ngày: Bổ sung phân hữu cơ để cải tạo đất và giữ ẩm

Sau khi cây phát triển ổn định khoảng 20–30 ngày, bà con có thể bổ sung thêm phân hữu cơ quanh gốc.

Phân hữu cơ giúp:

• Giữ ẩm cho đất.
• Tạo độ tơi xốp.
• Giúp đất thoáng khí hơn.
• Tạo điều kiện cho rễ phát triển rộng.
• Hỗ trợ lông hút phát triển.
• Giúp cây hấp thu dinh dưỡng bền hơn.

Liều bón tham khảo: 100–200g/gốc, tùy kích thước cây và điều kiện đất.

Khi bón phân hữu cơ, không nên bón sát cổ rễ. Nên rải quanh vùng rìa tán nhỏ của cây, phủ nhẹ đất hoặc lớp hữu cơ mỏng để giữ ẩm.

Có nên phun phân bón lá cho cây con mới trồng không?

Câu trả lời là NÊN phun thêm phân bón lá để cung cấp dinh dưỡng nhanh. Ngoài dinh dưỡng qua gốc, bà con có thể bổ sung dinh dưỡng qua lá để hỗ trợ cây phục hồi và phát triển cơi đọt mạnh hơn. Tuy nhiên, với cây con mới trồng, phân bón lá cũng cần dùng liều nhẹ, đúng thời điểm và không lạm dụng.

Một số nhóm phân bón lá có thể dùng luân phiên:

• Phân bón lá đạm cao

NPK 30-14-6 cung cấp đạm cao hỗ trợ phát triển thân lá và cơi đọt.

Liều tham khảo:
1g/lít nước

• Phân bón Amino acid

Amino acid giúp cây phục hồi, giảm sốc sau trồng và hỗ trợ quá trình phát triển đọt non.

Amino MKA liều tham khảo: 1ml/lít nước

• Vi lượng Combi

Vi lượng giúp cây cân bằng dinh dưỡng, hạn chế thiếu chất và hỗ trợ bộ lá phát triển ổn định.

Liều tham khảo: 50g/200 lít nước

Bà con có thể phun định kỳ 7–10 ngày/lần hoặc 15 ngày/lần, tùy tình trạng cây. Nên phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh phun lúc nắng gắt.

Giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng và nuôi cơi đọt

Sau khoảng 3–4 tháng sau khi trồng, cây thường hoàn thiện cơi đọt đầu tiên. Cơi đầu có thể chưa đều vì cây còn đang thích nghi. Tuy nhiên, từ những cơi sau, bà con đã có thể bắt đầu điều chỉnh để cây phát triển cân đối hơn.

Đây là giai đoạn cây bước vào thời kỳ sinh trưởng dinh dưỡng mạnh. Vì vậy, bà con cần kết hợp:

• Cắt tỉa tạo tán.
• Nuôi bộ lá khỏe.
• Kích rễ đúng thời điểm.
• Bổ sung NPK đạm cao hợp lý.
• Dùng phân bón lá để hỗ trợ bật cơi đồng loạt.

Cách nhận biết cây chuẩn bị ra cơi mới

Để bón phân nuôi cơi đọt đúng lúc, bà con cần biết thời điểm cây chuẩn bị tạo cơi mới.

Hình 2: Lá già có màu xanh đậm 

Dấu hiệu thường gặp:

• Lá già tập trung: Bộ lá đã mở hoàn toàn, chuyển từ xanh non sang xanh đậm, còn gọi là lá lụa hoặc lá đã già tương đối.
• Nách lá có điểm u nhỏ: Tại các nách lá bắt đầu xuất hiện những điểm u nhỏ. Đây là vị trí cơi mới chuẩn bị hình thành.
• Cây bước vào thời gian nghỉ ngắn: Khi bộ lá già, rễ cây phát triển chậm lại, ít rễ tơ và ít lông hút hơn. Giai đoạn này cây có thể nghỉ khoảng 7–15 ngày trước khi hình thành cơi mới.

Điểm quan trọng là trong thời gian cây nghỉ, nếu bà con bón phân mạnh thì cây chưa chắc hấp thu tốt. Vì lúc này rễ tơ và lông hút chưa phát triển mạnh, khả năng hút dinh dưỡng còn hạn chế.

Cần làm gì trong thời gian cây nghỉ trước khi bật cơi?

Trong thời gian cây nghỉ, bà con nên xử lý nền đất quanh gốc trước khi bón phân mạnh.

Các việc nên làm gồm:

• Làm cỏ quanh gốc

Cỏ cạnh tranh nước và dinh dưỡng với cây. Làm cỏ giúp vùng gốc thông thoáng, dễ kiểm soát độ ẩm và hạn chế sâu bệnh trú ẩn.

• Xới nhẹ mặt đất

Xới nhẹ giúp đất thông thoáng hơn, nhưng không nên xới sâu làm đứt rễ. Chỉ nên xử lý nhẹ lớp mặt để tăng oxy cho vùng rễ.

• Xử lý phèn nếu đất bị phèn

Nếu đất có dấu hiệu phèn, chua, rễ kém phát triển, bà con cần xử lý nền đất trước. Đất ổn định thì rễ mới phát triển tốt, cây mới hấp thu phân hiệu quả.

• Kích rễ trước khi nuôi cơi

Sau khi xử lý đất và để mặt đất ổn định vài ngày, bà con có thể kích rễ để cây hình thành rễ tơ và lông hút mới. Tại các đầu rễ mới, cây tổng hợp hormone Cytokinin, giúp kích thích hình thành chồi bên và hỗ trợ cơi mới phát triển.

Nói dễ hiểu, muốn cơi bật đều thì bộ rễ phải được kích hoạt trước. Rễ khỏe, lông hút nhiều thì cây hấp thu phân tốt và bật cơi mạnh hơn.

Kỹ thuật thúc cơi mới bật đồng loạt – ra cơi tập chung

Để hỗ trợ cơi mới nhú nhanh và đều hơn, bà con có thể kết hợp GA3 với Amino acid.

Phun GA3 kết hợp Amino acid

GA3 liều tham khảo: 100ppm

Amino Promin 45 liều tham khảo: 1–2ml/lít nước

Sự kết hợp này giúp thúc cơi mới bật mạnh, phát triển đồng loạt và giảm tình trạng cơi ra không đều.

Sau khoảng 1–2 ngày, nếu cơi đã bật đồng loạt, đây là thời điểm cây cần dinh dưỡng để nuôi cơi.

Bón phân nuôi cơi đọt sau khi cơi bật

Khi cơi mới đã bật, cây bắt đầu cần dinh dưỡng mạnh để nuôi lá, kéo đọt và hoàn thiện cơi. Lúc này, bà con cần bổ sung phân qua vùng gốc để cây có đủ lực phát triển.

NPK hòa tan 31-11-11 nuôi cơi đọt

Ở giai đoạn cây bật cơi, có thể sử dụng NPK hòa tan 31-11-11 để giúp cây phát triển cơi nhanh và đồng loạt hơn.

Liều tưới tham khảo: 1–2g/lít nước

Lượng nước tưới cần điều chỉnh theo đường kính tán. Khi cây lớn hơn, tán rộng hơn thì lượng nước và lượng phân áp dụng cũng tăng hơn so với giai đoạn cây mới trồng.

Chăm sóc tiếp theo sau khi bón phân nuôi cơi

Sau khi cơi phát triển, bà con tiếp tục chăm sóc như giai đoạn cây con ổn định, nhưng điều chỉnh lượng phân và lượng nước theo kích thước cây.

Các việc cần duy trì gồm:

• Giữ ẩm đất vừa phải.
• Bổ sung Humic khi rễ yếu.
• Tưới NPK hòa tan liều phù hợp.
• Bổ sung phân hữu cơ định kỳ.
• Phun phân bón lá khi cần.
• Theo dõi sâu bệnh trên đọt non.
• Cắt tỉa tạo tán hợp lý.

Những sai lầm cần tránh khi dùng phân bón giai đoạn cây con mới trồng và nuôi cơi đọt

• Bón phân quá sớm sau khi trồng

Đây là sai lầm rất phổ biến. Cây mới trồng chưa có rễ mới, nếu bón phân mạnh sẽ dễ ngộ độc và thối rễ.

• Tưới quá nhiều nước

Nhiều bà con sợ cây thiếu nước nên tưới liên tục. Nhưng cây con bị dư nước dễ thối rễ, vàng lá và rụng lá. Đất chỉ cần đủ ẩm, không được úng.

• Bón phân khi cây đang nghỉ

Khi lá đã già và cây đang nghỉ 7–15 ngày, bộ rễ hoạt động chậm, ít lông hút. Nếu bón phân mạnh lúc này, cây hấp thu kém và gây lãng phí.

• Không kích rễ trước khi nuôi cơi

Muốn nuôi cơi tốt, rễ phải khỏe trước. Nếu chỉ phun thúc đọt mà không chăm sóc rễ, cơi có thể bật yếu, không đều hoặc nhanh suy.

• Phun phân bón lá quá liều

Lá non rất nhạy cảm. Nếu phun quá đậm hoặc phun lúc nắng nóng, cây dễ bị cháy lá, xoăn đọt hoặc đứng đọt.

Các sản phẩm phân bón MKA giai đoạn cây con mới trồng và nuôi cơi đọt

1. Humic kích rễ cho cây con mới trồng

Humic là giải pháp hỗ trợ cây con mới trồng ra rễ mới, phát triển lông hút và cải thiện môi trường đất, hệ sinh thái vùng rễ. Sản phẩm phù hợp dùng sau khi cây đã ổn định khoảng 5–7 ngày sau trồng.

Liều tham khảo: 1–2g/lít nước, tưới định kỳ 5–7 ngày/lần.

2. Phân bón hữu cơ dạng lỏng: Organic Nano MKA (Nhập khẩu Thổ Nhĩ Kỳ)

Phân bón hữu cơ dạng lỏng cung cấp chất hữu cơ cải tạo đất và đạm hữu cơ dễ hấp thu và an toàn cho cây con mới trồng có bộ rễ chưa phát triển. Organic Nano MKA là giải pháp hữu cơ bền vững vừa cải tạo đất, tăng vi sinh có lợi trong đất vừa giúp kích thích cây con ra rễ nhanh và phát triển mạnh

Liều tham khảo: 1ml/lít nước, có thể tưới kết hợp cùng Humic để tăng hiệu quả kích rễ.

3. Phân bón NPK đạm cao nuôi thân lá và cơi đọt

Các dòng NPK đạm cao như 33-11-11, 30-14-6, 31-11-11 phù hợp cho giai đoạn cây cần phát triển thân lá, bật cơi và nuôi cơi.

Liều tham khảo: 1–2g/lít nước, tưới theo nhu cầu và kích thước cây.

4. Phân bón lá hỗ trợ nuôi cơi

Có thể dùng luân phiên các dòng phân bón lá như NPK 30-14-6, Amino Amino Acid MKA, Vi lượng Combi để hỗ trợ bộ lá phát triển đều, phục hồi cây và bổ sung vi lượng cần thiết.

Liều tham khảo:

• NPK 30-14-6: 1g/lít nước
• Amino Promin 45: 1ml/lít nước
• Combi: 50g/200 lít nước

Kết luận

Phân bón giai đoạn cây con mới trồng và nuôi cơi đọt cần được nhận biết đúng thời điểm cây cần và sử dụng đúng liều lượng khuyến cáo. Với cây con mới trồng, bà con không nên bón phân quá sớm hoặc bón quá nhiều mà cần ưu tiên tưới nước giữ ẩm, giúp cây thích nghi và ra rễ mới. Sau khi cây ổn định, có thể dùng Humic kích rễ, sau đó bổ sung NPK đạm cao, phân hữu cơ và phân bón lá liều nhẹ.

Ở giai đoạn nuôi cơi đọt, bà con cần nhận biết thời điểm cây nghỉ, xử lý nền đất, kích rễ rồi mới thúc cơi. Khi cơi bật đồng loạt, bổ sung NPK hòa tan và phân bón lá phù hợp sẽ giúp cây phát triển cơi mạnh, đều và khỏe hơn.

Làm đúng quy trình này sẽ giúp cây con nhanh bén rễ, hạn chế ngộ độc phân, giảm vàng lá rụng lá và tạo nền tảng tốt cho các cơi đọt khỏe về sau.

Xem thêm:

Quy trình chăm sóc cây con mới trồng