Tạo mầm hoa là giai đoạn mang tính quyết định đến năng suất của cả vụ mùa. Tuy nhiên, mỗi nhóm cây trồng (cây ăn trái, cây công nghiệp, rau màu) lại có đặc tính sinh trưởng hoàn toàn khác nhau.

Nhóm cây nào cần làm già đọt trước khi tạo mầm? Kỹ thuật tạo mầm như thế nào để cây ra hoa tập trung và bộ sản phẩm của MKA áp dụng những sản phẩm nào cho từng nhóm cây?

Trong bài viết này, tác giả là đội ngũ Kỹ Thuật Nông Nghiệp MKA sẽ phân tích nguyên lý sinh lý và quy trình xử lý tạo mầm cho từng nhóm cây, giúp bà con tối ưu hóa tỷ lệ ra hoa đồng loạt, tạo tiền đề để tạo năng suất của cả mùa vụ và giải đáp chi tiết thắc mắc về việc điều tiết cơi đọt.

1. Tạo mầm cho cây trồng là gì?

Tạo mầm là quá trình tác động dinh dưỡng và kỹ thuật để cây tích lũy lân, giảm sinh trưởng đọt quá mạnh và chuẩn bị chuyển sang giai đoạn ra hoa. Mục tiêu của tạo mầm là giúp cây ra hoa tập trung, đậu trái đồng đều và hạn chế tình trạng hoa ra lọt sọt.

Tạo mầm không chỉ đơn giản là phun lân cao. Bà con cần hiểu rằng cây muốn ra hoa tập trung phải trải qua quá trình điều tiết sinh trưởng, vô lân gốc và kết hợp phun lân hỗ trợ tạo mầm. Khi cây còn dồn dinh dưỡng cho đọt non, khả năng ra hoa thường thấp, hoa dễ ra không đều hoặc ra hoa nhưng khó giữ trái.

Tạo mầm hiệu quả thường cần kết hợp 3 yếu tố:

Giảm hoặc ức chế sinh trưởng đọt: hạn chế cây ra thêm cơi đọt mới.
Bổ sung lân và kali hợp lý: giúp cây tích lũy Lân cho quá trình phân hóa mầm hoa.
Tạo điều kiện cảm ứng ra hoa: có thể là xiết nước, cắt nước, cắt cành, phanh vỏ hoặc xử lý hóa chất tùy từng cây trồng.

2. Muốn cây ra hoa, đậu trái tập trung cần làm gì?

Muốn cây ra hoa, đậu trái tập trung, bà con cần điều tiết cây từ sinh trưởng dinh dưỡng sang sinh trưởng sinh sản. Việc này thường gồm chặn đọt, làm già cơi, tạo mầm bằng lân và kali, sau đó áp dụng biện pháp cảm ứng ra hoa phù hợp với từng nhóm cây.

Thứ nhất, là làm giảm hoặc ức chế sinh trưởng (chặn đọt)

Chặn đọt là làm giảm hoặc ức chế sinh trưởng của đọt, để cây trồng chuyển từ sinh trưởng dinh dưỡng sang sinh trưởng sinh sản (ra hoa đậu trái).

Để tạo mầm hiệu quả: đọt không được sinh trưởng quá mạnh, cây không tập trung quá nhiều dinh dưỡng cho cơi đọt thì kích thích ra hoa mới đạt được hiệu quả cao.
Chặn đọt để tránh hình thành một cơi đọt mới áp dụng cho cây trái hoặc làm giảm tốc độ sinh trưởng của đọt áp dụng trên cây công nghiệp hoặc rau màu.

Thứ hai, là tạo mầm

Để Tạo mầm bà con cần cung cấp lân vào giai đoạn cây trồng có thể dự trữ như giai đoạn lá lụa già, khi đã qua giai đoạn sinh trưởng tốc độ cao, cây bắt đầu tích lũy lân và lượng lân tích lũy sẽ được hỗ trợ cho quá trình tạo mầm sau đó.

Hoặc bà con cung cấp đầy đủ lân để cây tích lũy vào cành. Đặc biệt là với những nhóm cây trồng sẽ ra qua trên cơi mới sau khi chúng ta cắt cành ví dụ như cây na.

Thứ 3, là cảm ứng ra hoa

Cảm ứng ra hoa là quá trình sinh lý tự nhiên của từng giống cây, cây ra hoa theo mùa, mỗi năm sẽ có một đợt hoặc hai đợt hoặc bà con phải tác động những kỹ thuật tạo sốc, tạo khô hạn (xiết nước) để hỗ trợ cây ra hoa.

Hoặc bà con phải áp dụng hóa chất để ức chế sinh trưởng và kích thích cây trồng ra hoa tập trung.

3. Kỹ thuật tạo mầm trên nhóm cây ăn trái được xử lý như thế nào?

Nguyên tắc xử lý tạo mầm trên cây ăn trái là phải điều tiết cơi đọt già đồng loạt rồi mới áp dụng biện pháp xử lý ra hoa, tuyệt đối không xử lý khi cơi đọt chưa già (trừ cây mít). Tùy vào đặc tính mang trái trong thân hay trên cơi mới mà áp dụng phun Lân cao (10-60-10), MKP 0-52-34 kết hợp xiết nước hoặc cắt cành.

Cây ăn trái có thể chia thành 2 nhóm chính để tác động tạo mầm:

Nhóm mang trái trong thân và cành già: sầu riêng, mít, dâu.
Nhóm mang hoa, trái trên cơi mới: nhãn, xoài, cam, quýt, bưởi, chanh, tắc, chôm chôm, mận, táo, nho, bơ, ổi, na.

Nguyên tắc chung xử lý ra hoa: Nhóm cây trồng nào có áp lực rụng sinh lý muốn điều tiết tập trung thì phải điều tiết cơi đọt già tập trung và không được xử lý ra hoa khi cơi đọt chưa già.

Xem chi tiết công dụng và liều dùng: Lân tạo mầm 106010 MKA; Phân MKP 0-52-34

Quy trình chung tạo mầm cho cây ăn trái:

Chặn đọt: Đọt non không được sinh trưởng quá mạnh. Cần hãm tốc độ phát triển của cơi đọt hoặc chặn không cho hình thành cơi đọt mới để dinh dưỡng tập trung hoàn toàn vào quá trình phân hóa mầm hoa.
Tích lũy hàm lượng Lân cao: Cung cấp Lân đầy đủ vào giai đoạn lá bước vào thời kỳ lụa già (cây hấp thu và tích lũy tốt nhất) hoặc tích lũy sẵn trong cành đối với nhóm cây ra hoa trên cơi mới sau khi cắt cành.
Tác động kỹ thuật tạo sốc: Kết hợp các biện pháp cơ giới như siết nước (cắt nước tạo khô hạn), cắt cành, phanh cành hoặc áp dụng hóa chất để kích thích hoa ra rộ và tập trung.

4. Tạo mầm cho nhóm cây mang trái trên thân cành già

Nhóm cây mang trái trong thân và cành già gồm sầu riêng, mít, dâu. Trong nhóm này, sầu riêng là nhóm cây khó chăm sóc nhất vì có áp lực rụng sinh lý mạnh. Dâu cũng cần làm già đọt và tạo mầm tập trung, còn mít có thể linh hoạt hơn nhưng vẫn nên ngưng đạm, tạo mầm và cắt nước để hoa ra đều hơn.

Với cây ăn trái mang trái trong thân và cành già bà con cần lưu ý về áp lực rụng sinh lý để trong kỹ thuật xử lý ra hoa và chăm sóc sau đậu trái phù hợp hơn.

Rụng sinh lý mạnh: Sầu riêng
Có áp lực rụng sinh lý: Dâu
Không rụng hoặc không đáng kể: Mít

Tạo mầm cho cây sầu riêng

Sầu riêng là cây có áp lực rụng sinh lý cao, nên việc điều tiết xử lý ra hoa, làm già đọt đồng loạt và tạo mầm tập trung nhiều lần. Trong quá trình xử lý ra hoa trên sầu riêng phải có xiết nước hoặc áp dụng hóa chất (Paclobutrazole) để kích thích ra hoa đồng loạt.

Vì sao không nên xử lý ra hoa khi đọt sầu riêng chưa già?

Nếu cơi đọt của sầu riêng lọt sọt hoặc là chưa già, cây dễ gặp các vấn đề:

Ra hoa rải rác, không cùng thời điểm.
Vừa phát triển đọt vừa phát triển hoa.
Đọt non cạnh tranh dinh dưỡng với mầm hoa.
Dễ rụng hoa, rụng trái
Đậu trái kém và dễ bị méo trái
Khó xây dựng một lịch chăm sóc chung cho cả vườn.
Tăng chi phí quản lý đọt, dưỡng hoa và chống rụng trái.

Dấu hiệu cơi sầu riêng có thể bước vào tạo mầm

Phần lớn lá đã chuyển sang giai đoạn lụa già.
Lá có màu sắc và độ dày tương đối đồng đều.
Đầu đọt không còn kéo dài mạnh.
Không xuất hiện quá nhiều mũi giáo mới.
Cây không bị suy rễ, vàng lá hoặc ngập úng.
Cành dự kiến mang trái đủ khỏe.
Các cây trong vườn không chênh lệch cơi quá lớn.

Quy trình nguyên tắc tạo mầm sầu riêng

Với sầu riêng, quy trình cơ bản để tạo mầm:

Tạo cơi đọt đồng loạt.
Nuôi cơi đến giai đoạn lá lụa già.
Chặn đọt bằng MKP, NPK kali cao hoặc 10-60-10 tùy sức cây.
Tạo mầm nhiều lần nếu cần.
Xiết nước hoặc áp dụng biện pháp xử lý ra hoa theo quy trình kỹ thuật.

Tạo mầm cho cây dâu

Dâu xanh, dâu vàng cũng cần điều tiết đọt trước khi xử lý ra hoa. Nếu đọt chưa già, hoa có thể ra không đều và vẫn có rụng sinh lý trong giai đoạn đầu sau đậu trái.

So với sầu riêng, áp lực rụng sinh lý của dâu thấp hơn, nhưng vẫn nên:

Làm đọt lụa già trước khi xử lý.
Phun 10-60-10 hoặc MKP để hỗ trợ tạo mầm.
Cắt nước để kích thích cây ra hoa tập trung hơn.

Tạo mầm cho cây mít

Mít là cây ít bị áp lực rụng sinh lý nặng như sầu riêng. Dù đọt có đi mạnh, mít vẫn có thể ra hoa và đậu trái. Tuy nhiên, nếu cây quá sung đọt, hoa có thể ra ít, ra không tập trung hoặc trái phát triển chậm, dễ méo.

Với mít, bà con có thể xử lý đơn giản để ra trái nhiều hơn:

Ngưng đạm khi lá đã lụa già trên cây nhiều.
Phun 10-60-10 tạo mầm hoặc MKP để chặn đọt.
Cắt nước trong thời gian phù hợp.
Tỉa bỏ trái ở vị trí xấu, giữ trái ở vị trí thuận lợi.

5. Tạo mầm cho nhóm cây ăn trái mang hoa, trái trên cơi mới

Nhóm cây mang hoa, trái trên cơi mới sau khi hoàn thành quy trình xử lý ra hoa gồm nhãn, xoài, cây có múi, chôm chôm, mận, táo, nho, bơ, na và một số trường hợp ổi. Nhóm này cần tạo cơi xử lý ra hoa đồng loạt, nuôi cơi đến lá lụa già, chặn đọt, tạo mầm rồi mới xử lý ra hoa bằng xiết nước, cắt nước, hóa chất hoặc biện pháp cơ học tùy cây.

Đây là nhóm rất phổ biến trong cây ăn trái và đều có áp lực rụng sinh lý. Điểm quan trọng nhất là cây phải có cơi xử lý ra hoa đạt độ già phù hợp. Nếu cơi chưa già, cây rất khó ra hoa đồng đều.

Nguyên tắc chung:

Cơi xử lý ra hoa phải ra đồng loạt.
Lá phải đạt giai đoạn lụa già.
Không để cây bung thêm đọt mới trước khi kích hoa.
Tạo mầm bằng lân, kali đúng giai đoạn.
Sau đó mới xiết nước hoặc xử lý ra hoa.

Một số ví dụ thực tế:

Tạo mầm cho Xoài

Xoài có quy trình xử lý đặc biệt hơn các nhóm cây khác, thường xử lý hóa chất trước rồi mới kích thích để tạo ra một cơi đọt đồng loạt. Sau khi tạo được cơi đồng loạt bà con tiến hành chặn đọt và tạo mầm đầy đủ cho đến khi lá lụa già rồi mới áp dụng biện pháp kích thích ra hoa.

Tạo mầm cho cây Nhãn

Xử lý ra hoa nhãn trong bước chặn đọt tạo mầm cần sử dụng hóa chất là Cholorare kali (KClO₃) tưới lên trên nền đất để gây ảnh hưởng trực tiếp đến vùng rễ. Một số trường hợp có thể áp dụng biện pháp phanh vỏ hoặc cắt cành tùy quy trình và kết hợp biện pháp cắt nước để xử lý ra hoa.

Tạo mầm cho Cây có múi, chôm chôm, mận, bơ

Các cây này vẫn theo nguyên lý làm cơi già, tạo mầm rồi xử lý ra hoa. Tuy nhiên, từng cây có độ nhạy khác nhau. Ví dụ, bơ thường nhạy cảm hơn với hóa chất nên cần thận trọng, không áp dụng máy móc.

Như vậy, tùy quy trình tạo mầm của từng nhóm cây sau khi chặn đọt tạo mầm đầy đủ thì sẽ tới biện pháp xiết nước. Nếu có áp dụng hóa chất thì sau khi chặn đọt tạo mầm bà con có thể áp dụng hóa chất rồi sau đó cắt nước thì cây sẽ ra hoa.

Tạo mầm cho nhóm cây ra hoa sau khi cắt cành

Với nhóm cây ra hoa sau khi cắt cành như na, táo, nho và một số trường hợp của ổi, bà con phải cung cấp lân trước khi cắt cành để lân tích lũy trong những cành già.

Đối với cơi sẽ bị cắt đi bà con vẫn phải ức chế sinh trưởng và chặn đọt. Biện pháp này để những cành sắp bị cắt nó sẽ già và đạt một độ già tập trung để sau khi cắt cành nó sẽ ra cành mới nó đồng loạt hơn.

Khi cành mới đồng loạt cây sẽ ra hoa đồng loạt vì trên cơi đọt mới sẽ hình thành mầm hoa.

Nguyên tắc kỹ thuật:

Cung cấp lân đầy đủ trước khi cắt cành.
Làm già cành, chặn đọt trước khi cắt cành.
Phun 10-60-10 hoặc MKP để tạo mầm trước khi cắt.
Cắt cành đúng thời điểm.
Sau cắt, cơi mới bật ra càng đồng loạt thì hoa càng dễ ra đồng loạt.

6. Phân bón sử dụng cho cơi xử lý ra hoa trên cây ăn trái

Với cây ăn trái, phân bón sử dụng cho cơi xử lý ra hoa thường kết hợp cả bón gốc và phun qua lá bổ sung theo giai đoạn cơi: Đầu cơi, giữa cơi và cuối cơi.

Biện pháp Phân bón gốc

Đầu cơ: xem xét những phân bón chứa lân như lân nung chảy, DAP,
Giữa cơi: xem xét những dòng phân bón tan nhanh hơn như: super lân, NPK hòa tan lân cao, hoặc NPK 9-25-17.
Cuối cơi: cần chặn đọt sử dụng NPK chứa kali cao hoặc kali đơn.

Biện pháp phun trên cành lá: (Phân bón lá)

Đầu cơi: xem xét P60 (10-60-0) hoặc lân 10-60-10
Giữa Cơi: phun 10-60-10 hoặc MKP 0-52-34 để điều tiết già đồng loạt và có thể kết hợp lại với nhau
Cuối cơi: liên quan tới việc chặn đọt nên phân MKP 0-52-34 là giải pháp chính. Nếu đọt đi mạnh bà con có thể dùng K47 (7-5-47) để chặn đọt hoặc có thể kết hợp với 10-60-10 để thêm lân vào thân cành cho cây. Ngoài ra, giải pháp bổ trợ hiệu quả chặn đọt của Hexaconazole 11% áp dụng vừa quản lý bệnh vừa ức chế sinh trưởng chặn đọt cho cây trồng.

7. Kỹ thuật tạo mầm cho cây công nghiệp

Với cây công nghiệp như cà phê và hồ tiêu, tạo mầm thường được thực hiện ngay sau thu hoạch và song song với phục hồi cây. Khác với cây ăn trái, cây công nghiệp không cần chờ đọt già hoàn toàn mới tạo mầm, vì cây vẫn phải tiếp tục sinh trưởng để chuẩn bị cho vụ sau.

Cây công nghiệp có đặc tính khác cây ăn trái. Sau thu hoạch, cây cần phục hồi nhưng đồng thời cũng phải chuẩn bị mầm hoa cho vụ tiếp theo.

Các cây cần lưu ý:

Cà phê
Hồ tiêu
Ca cao
Dừa

Cà phê tạo mầm như thế nào?

Cà phê mang trái trên đoạn cành già phía trong, trong khi đọt phía ngoài vẫn tiếp tục phát triển. Vì vậy, bà con không nên áp dụng máy móc nguyên lý “phải làm già toàn bộ đọt” như cây ăn trái.

Với cà phê:

Tạo mầm sau thu hoạch.
Vừa phục hồi vừa tạo mầm.
Cây vẫn cần đọt mới, lá khỏe để nuôi trái vụ sau.
Thời tiết thuận lợi và giai đoạn ngưng tưới có vai trò quan trọng trong ra hoa tập trung.

Hồ tiêu tạo mầm như thế nào?

Hồ tiêu có hoa hình thành trên đoạn cành mới. Nếu không tạo mầm tốt, đoạn cành mới có thể thiên về ra lá thay vì ra hoa.

Với hồ tiêu:

Cần tạo mầm ngay sau thu hoạch.
Phục hồi cây vẫn phải làm song song.
Nếu cây khỏe, sung đọt, cần dùng MKP hoặc công thức giàu kali để hãm sinh trưởng ngọn.
Cần kết hợp thời tiết thuận lợi và giai đoạn ngưng tưới để cây ra hoa tập trung.

Ca cao và dừa có cần tạo mầm không?

Ca cao:
Ca cao có đặc tính gần giống nhóm cây mang trái trong thân, cành. Tuy nhiên, trong thực tế, ca cao thường để ra hoa và mang trái tự nhiên, ít áp dụng quy trình xử lý ra hoa tập trung như sầu riêng.

Dừa:
Dừa không áp dụng nguyên lý tạo mầm như các nhóm cây ăn trái hoặc cây công nghiệp nói trên. Với dừa, kỹ thuật chính vẫn là chăm sóc dinh dưỡng ổn định, quản lý nước, sâu bệnh và sức cây.

8. Phân bón tạo mầm cho cây công nghiệp

Chế độ phân bón tạo mầm cho cây công nghiệp như cà phê, hồ tiêu được điều chỉnh theo tình trạng cây. Nếu cây yếu bà con cung cấp đạm bình thường và tạo mầm áp dụng phun trong quá trình đang phục hồi cây. Nghĩa là với cây công nghiệp đọt chưa già vẫn có thể xử lý ra hoa và bắt buộc phải xử lý ra hoa sau đợt thu hoạch.

Quá trình tạo mầm được thực hiện song song với phục hồi cây, bà con có thể bón đạm cao, humic để kích rễ và kết hợp phun 10-60-10 để tạo mầm hoặc phun phân MKP để chặn đọt kết hợp với kỹ thuật cắt nước (ngưng tưới) áp dụng khoảng 1 tháng cho đến 1 tháng rưỡi. Sau đó cây cà phê và cây hồ tiêu của bà con sẽ ra hoa đồng loạt.

Biện pháp bón gốc tạo mầm cây công nghiệp

Trường hợp cây khỏe: Nếu cây khỏe, sung sức, bà con có thể vừa phục hồi vừa tạo mầm bằng: NPK 9-25-17, NPK ba số, Super lân kết hợp NPK. Mục tiêu là không để cây sinh trưởng đọt quá mạnh, nhưng vẫn đủ sức phục hồi và chuẩn bị nuôi trái vụ sau.
Trường hợp cây yếu: bà con muốn tạo rễ nhiều hơn có thể chọn DAP, NPK 20-10-10. Sau đó bà con kết hợp cùng với Super lân để vừa phục hồi vừa tạo mầm.

Phun tạo mầm cho cây công nghiệp

Có thể phun:

Phun 10-60-10 từ 2–3 lần
Mỗi lần cách nhau khoảng 7–10 ngày
Áp dụng song song trong quá trình phục hồi cây.
Nếu cây khỏe, lá to, đọt mạnh: thay 10-60-10 bằng MKP (vừa tạo mầm vừa hạn chế sinh trưởng đọt)
Kết hợp ngưng tưới khoảng 1–1,5 tháng tùy cây, đất và thời tiết

Như vậy, với nhóm cây công nghiệp vừa phục hồi vừa tạo mầm song song với nhau. Có đọt mới lá khỏe thì khả năng nuôi trái mới hiệu quả.

9. Làm sao để tạo mầm hiệu quả cho rau màu ăn trái và hoa kiểng?

Rau màu ăn trái và hoa kiểng không chặn đọt tạo mầm giống cây ăn trái lâu năm, vì cây vẫn sinh trưởng liên tục và mỗi mắt lá mới có thể hình thành hoa mới. Muốn cây ra hoa rộ hơn, bà con cần giảm đạm, tăng lân và kali từ lúc cây chuẩn bị xuất hiện nụ hoa đầu tiên hoặc khoảng 3 tuần sau trồng tùy giống.

Nhóm này gồm các cây như: Ớt, Cà chua, Dưa leo, Khổ qua, Bầu bí, Hoa hồng, Hoa cúc, Hoa huệ, Hoa kiểng trưng Tết

Với rau ăn trái và hoa kiểng, cây vẫn liên tục ra lá, đâm chồi, kéo thân và hình thành cơ quan non mới. Nếu chặn đọt quá mạnh, cây có thể chậm phát triển, ít hoa hoặc giảm năng suất.

Kỹ thuật tạo mầm rau màu và hoa kiểng:

Giảm đạm khi cây chuẩn bị ra nụ.
Tăng lân và kali để cây chuyển sang ra hoa.
Phun 10-60-10 định kỳ 5–7 ngày/lần khi cây sinh trưởng bình thường.
Nếu cây quá sung đọt, dùng MKP bằng cách phun hoặc tưới tùy điều kiện.
Mùa nắng nóng nên ưu tiên tưới để an toàn hơn.
Mùa mưa cây dễ đi đọt, có thể phun liều thấp và lặp lại định kỳ.

10. Khi rau ăn trái bắt đầu ra hoa, đậu trái nên dùng phân gì?

Khi rau ăn trái bắt đầu ra hoa, đậu trái và bước vào giai đoạn cho thu hoạch, bà con nên chuyển từ công thức tạo mầm mạnh như 10-60-10 hoặc MKP sang công thức vừa dưỡng hoa, vừa nuôi trái như 15-31-15 TE, 15-30-15. Nếu mùa mưa cây sung đọt, có thể chọn 6-32-32 hoặc 6-30-30 để giảm đạm, tăng kali.

Ở giai đoạn cây bắt đầu cho thu hoạch, mục tiêu không còn là tạo mầm đơn thuần mà là kết hợp 3 việc:

Dưỡng hoa.
Nuôi trái.
Duy trì khả năng ra hoa, đậu trái ở các lứa sau.

Các công thức có thể tham khảo:

15-31-15 TE: phù hợp giai đoạn vừa dưỡng hoa vừa nuôi trái.
15-30-15: hỗ trợ hoa, trái và sinh trưởng cân đối.
6-32-32: phù hợp mùa mưa, khi cây dễ sung đọt.
6-30-30: giảm đạm, tăng kali để hạn chế cây thiên về lá.

Lịch phun tham khảo:

Phun định kỳ 7–10 ngày/lần.
Điều chỉnh theo sức cây, thời tiết, mật độ hoa trái và độ mẫn cảm của từng loại cây.

11. So sánh kỹ thuật tạo mầm giữa các nhóm cây trồng

Cây ăn trái cần làm già cơi, chặn đọt rồi mới xử lý ra hoa. Cây công nghiệp vừa phục hồi vừa tạo mầm sau thu hoạch, không cần quan sát đọt như cây ăn trái. Rau màu ăn trái và hoa kiểng cần giảm đạm, tăng lân, kali từ giai đoạn chuẩn bị ra nụ, không chặn đọt mạnh.

Tiêu chí	Cây ăn trái	Cây công nghiệp	Rau màu ăn trái, hoa kiểng
Nguyên lý chính	Làm già cơi, chặn đọt, tạo mầm, xử lý ra hoa	Vừa phục hồi vừa tạo mầm sau thu hoạch	Giảm đạm, tăng lân và kali khi chuẩn bị ra nụ
Có cần đọt già không?	Có, nhất là cây xử lý ra hoa tập trung	Không bắt buộc như cây ăn trái	Không áp dụng chặn đọt mạnh
Thời điểm tạo mầm	Khi cơi lụa già, trước xử lý ra hoa	Ngay sau thu hoạch	Khi cây chuẩn bị ra nụ hoặc khoảng 3 tuần sau trồng
Phân thường dùng	10-60-10, MKP, P60, K47, kali cao	9-25-17, DAP, 20-10-10, super lân, 10-60-10, MKP	10-60-10, MKP, 15-31-15, 6-32-32
Biện pháp kết hợp	Xiết nước, cắt cành, hóa chất	Phục hồi cây, ngưng tưới, điều chỉnh dinh dưỡng	Điều chỉnh đạm, lân, kali theo mùa vụ
Rủi ro khi làm sai	Hoa ra lọt sọt, rụng trái, trái méo	Ra hoa không tập trung, cây yếu vụ sau	Cây quá sung đọt hoặc chậm ra hoa

Xem chi tiết trên youtube Kỹ Thuật Nông Nghiệp MKA:

12. Câu hỏi thường gặp về kỹ thuật tạo mầm cho cây trồng

Đọt chưa già có tạo mầm được không?

Đọt chưa già vẫn có thể tạo mầm ở cây công nghiệp, rau màu ăn trái và hoa kiểng. Tuy nhiên, với cây ăn trái cần xử lý ra hoa tập trung như sầu riêng, nhãn, xoài, cây có múi, chôm chôm, na, nho, bơ, bà con nên làm cơi lụa già rồi mới tạo mầm, kích hoa.

Vì sao cây ăn trái phải làm già cơi trước khi xử lý ra hoa?

Cây ăn trái cần làm già cơi để giảm sinh trưởng dinh dưỡng và giúp cây chuyển sang sinh trưởng sinh sản. Nếu xử lý ra hoa khi cơi còn non, cây dễ ra hoa không đều, đậu trái kém, rụng trái non và trái phát triển không đồng đều.

Sầu riêng tạo mầm cần lưu ý gì?

Sầu riêng cần làm cơi đọt ra đồng loạt, nuôi đến lá lụa già, chặn đọt, tạo mầm rồi mới xiết nước hoặc xử lý ra hoa. Không nên xử lý ra hoa khi cơi còn non hoặc đi lọt sọt vì sầu riêng có áp lực rụng sinh lý mạnh.

Cây công nghiệp có cần làm già đọt mới tạo mầm không?

Không cần giống cây ăn trái. Cà phê và hồ tiêu thường tạo mầm ngay sau thu hoạch, song song với phục hồi cây. Cây vẫn cần đọt mới và lá khỏe để nuôi trái trong vụ sau.

Rau màu ăn trái tạo mầm từ khi nào?

Rau màu ăn trái có thể bắt đầu tạo mầm khi cây chuẩn bị xuất hiện nụ hoa đầu tiên hoặc khoảng 3 tuần sau trồng tùy giống. Có thể phun 10-60-10 định kỳ 5–7 ngày/lần, nếu cây sung đọt thì dùng MKP hoặc công thức có kali cao hơn.

Phân MKP có tác dụng gì trong tạo mầm?

Phân MKP cung cấp lân và kali cao, giúp chặn đọt, hỗ trợ tạo mầm, làm già cơi và hạn chế sinh trưởng đọt quá mạnh. MKP thường dùng ở giữa đến cuối cơi, đặc biệt khi cây cần chặn đọt hoặc trong mùa mưa cây dễ đi đọt.

NPK 10-60-10 dùng để tạo mầm như thế nào?

NPK 10-60-10 là dòng phân lân cao chuyên tạo mầm, thường dùng để hỗ trợ cây tích lũy lân trong giai đoạn tạo mầm. Có thể Phun 10-60-10 ở đầu cơi, giữa cơi hoặc giai đoạn cây chuẩn bị ra nụ tùy nhóm cây và tình trạng sinh trưởng.

13. Kết luận

Kỹ thuật tạo mầm cho cây trồng muốn hiệu quả phải dựa vào đặc tính sinh trưởng của từng nhóm cây. Cây ăn trái cần làm già cơi, chặn đọt và tạo mầm trước khi xử lý ra hoa. Cây công nghiệp cần vừa phục hồi vừa tạo mầm ngay sau thu hoạch. Rau màu ăn trái và hoa kiểng lại cần giảm đạm, tăng lân và kali từ giai đoạn chuẩn bị ra nụ, không chặn đọt mạnh như cây ăn trái lâu năm.

Khi hiểu đúng sự khác nhau này, bà con sẽ chọn đúng thời điểm, đúng phân bón và đúng biện pháp kỹ thuật, giúp cây ra hoa tập trung hơn, đậu trái tốt hơn và giảm rủi ro thất mùa do xử lý sai giai đoạn.

Xem thêm bài viết liên quan:

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tạo mầm sầu riêng

3 giải pháp phân bón chặn đọt hiệu quả từ MKA

Kỹ thuật tạo mầm cho các nhóm cây trồng khác nhau như thế nào? Đọt chưa già có tạo mầm được không?