Giai đoạn nuôi trái quyết định trực tiếp đến năng suất của cả vụ sầu riêng. Việc đi phân sai cách hoặc sai thời điểm sẽ ảnh hưởng trái sầu riêng có thể bị méo hộc, giật hộc, cháy múi hoặc bể gai.

Bài viết này tổng hợp kỹ thuật bón phân chuyên sâu từ kênh Kỹ Thuật Nông Nghiệp Mekongagri - MKA. Chúng tôi sẽ cung cấp cho bà con một quy trình dinh dưỡng giúp trái sầu riêng lớn nhanh, giữ gai xanh, vô cơm dày và đạt trọng lượng tối đa.

1. Nguyên tắc dinh dưỡng trong giai đoạn nuôi trái sầu riêng

kỹ thuật bón phân nuôi trái sầu riêng

Giai đoạn nuôi trái là giai đoạn cây cần dinh dưỡng rất cao. Nhưng không phải lúc nào cây cũng cần cùng một loại phân.

Có thể chia mục tiêu dinh dưỡng thành 3 nhóm:

Giai đoạn

Mục tiêu chính

Hướng dinh dưỡng

Trước vô cơm

Chuẩn bị lực cho cây

Dinh dưỡng cân đối, hỗ trợ rễ

Tăng kích thước

Kéo trái lớn, xanh gai

NPK cân đối, Canxi, amino, vi lượng

Tăng trọng lượng

Nuôi cơm, tăng ký

Tăng Kali, hạn chế dư đạm

Bà con cần tránh một sai lầm phổ biến. Đó là dùng một công thức phân cho suốt cả quá trình nuôi trái. Giai đoạn trái nhỏ và giai đoạn gần trưởng thành có nhu cầu khác nhau.

2. Kỹ thuật bón phân nuôi trái sầu riêng

Trong giai đoạn nuôi trái, bà con cần xác định đúng thời điểm thúc trái và chủ động cung cấp dinh dưỡng định kỳ. Có thể chọn một trong hai cách.

Nếu bón tập trung, có thể lặp lại khoảng 7–10 ngày một lần. Nếu chia nhỏ, có thể cung cấp 5–7 ngày một lần.

Cách chia nhỏ thường an toàn hơn trong mùa mưa. Nó giúp hạn chế thất thoát phân và giảm nguy cơ sốc rễ.

Khi chia nhỏ lần bón phân bà con luân phiên giữa rải gốc và tưới gốc. Ví dụ, hôm nay rải phân và tưới nước cho tan. Khoảng 5–7 ngày sau, bà con tưới phân hòa tan hoặc hữu cơ nước. Sau đó lại quay về rải gốc.

Cách này giúp vùng rễ được kích hoạt đều. Cây có nguồn dinh dưỡng ổn định hơn trong giai đoạn trái đang lớn nhanh.

3. Công thức phân bón gốc giai đoạn thúc trái phân qua gốc (Nuôi cốt nền)

Phân bón gốc là nền dinh dưỡng chính trong giai đoạn nuôi trái. Đây là nguồn nuôi cây lâu dài và ổn định.

Xác định thời điểm thúc trái: Ri6 từ 42–56 ngày; Sầu riêng Thái từ 57–72 ngày.

 Ở giai đoạn trái đang tăng kích thước, bà con thường dùng NPK có tỷ lệ cân đối 1-1-1.

Có thể tham khảo NPK 3 số bằng:

  • NPK 15-15-15.
  • NPK 16-16-16.
  • NPK 17-17-17.
  • NPK 18-18-18.

Các công thức này phù hợp khi cần nuôi cây cân đối. Chúng giúp cây duy trì lực để nuôi trái, nuôi lá và giữ bộ rễ hoạt động ổn định.

Trong một số vườn nắng nóng hoặc trái phát triển kém, bà con có thể cân nhắc công thức có đạm cao hơn. Ví dụ như 20-10-10 hoặc 20-20-15. Việc tăng đạm sẽ thúc đẩy các việc phát triển cháy được tốt hơn.

Ngoài ra công thức 2-1-2 như NPK 16-8-16; NPK 17-7-17 hoặc NPK 19-9-19 vẫn có thể bón được cho giai đoạn đang phát triển kích thước trái.

Bổ sung Canxi: Trong giai đoạn tăng kích thước này, bộ rễ cây cần được bổ sung khoảng 2 lần Canxi Nitrat (Calcium Nitrate). Liều lượng trung bình từ 100g–200g/cây tùy độ tuổi. Canxi giúp vách tế bào dẻo dai, giữ gai xanh cứng và chống nứt đít trái.

Bà con có thể chọn công thức phù hợp theo sức cây, mùa vụ và thói quen chăm sóc. Điều quan trọng là không bón quá lệch về đạm trong thời gian dài.

4.Giải pháp tưới gốc bằng NPK hòa tan và hữu cơ nước

Bên cạnh bón rải gốc, bà con nên luân phiên với giải pháp tưới gốc bằng phân hòa tan kết hợp hữu cơ dạng nước. Cách này giúp cây hấp thu nhanh hơn và hiệu quả rõ rệt dễ quan sát hơn.

Với giải pháp MKA, bà con có thể tham khảo NPK hòa tan ba số 20. Liều lượng thường khoảng 50–100g/cây, tùy tuổi cây, lượng trái, đường kính tán và tình trạng phát triển.

Có thể kết hợp thêm hữu cơ nước để hỗ trợ vùng rễ. Organic Nano MKA là giải pháp hữu cơ dạng nước nhập khẩu Thổ Nhĩ Kỳ hàm lượng hữu cơ cao lên đến 40%, có thể dùng để hỗ trợ rễ và giảm stress trong giai đoạn nuôi trái.

Trong mùa nắng, bà con có thể kết hợp thêm gói tăng trưởng 25g cho 200L nước. Mục tiêu là giảm sốc cây và giúp cây phục hồi tốt hơn.

Để tăng hiệu quả nuôi trái, bà con có thể phối ba sản phẩm này lại với nhau để tưới xung quanh vùng rễ của cây trồng và luân phiên với giải pháp của bón gốc.

Ví dụ: 5 ngày một lần tưới thì 5 ngày sau sẽ là một lần bón rãi gốc. Tần suất lặp lại liên tục trong một tháng phát triển kích thước của trái.

Lưu ý: Cần tập trung kỹ cho giai đoạn đầu từ thời điểm vô cơm cho đến khoảng nửa tháng sau. Vì đây là giai đoạn mà bà con cần quan sát và cung cấp phân bón đầy đủ.

5. Bón phân nuôi trái mùa mưa và mùa nắng khác nhau thế nào?

5.1. Mùa mưa

Mùa mưa làm phân dễ bị rửa trôi. Đất dư ẩm cũng khiến rễ dễ yếu và bệnh nấm tăng.

Trong mùa mưa, bà con nên:

  • Chia nhỏ lượng phân.
  • Không bón một lần quá nhiều.
  • Tập trung thoát nước.
  • Giữ vùng rễ thông thoáng.
  • Theo dõi bệnh rễ và bệnh trái.
  • Không đẩy đạm quá cao.

Bón quá mạnh trong mùa mưa có thể làm cây mềm và dễ bệnh. Trái cũng dễ gặp áp lực thối trái nếu vườn ẩm kéo dài.

5.2. Mùa nắng

Mùa nắng cây dễ thiếu nước. Phân rải khó tan nếu tưới không đủ. Một số loại phân cũng dễ thất thoát khi đất khô.

Trong mùa nắng, bà con nên:

  • Tưới đủ ẩm trước và sau bón.
  • Có thể tăng lượng phân hợp lý nếu cây thiếu lực.
  • Rút ngắn thời gian lặp lại khi trái chậm lớn.
  • Kết hợp hữu cơ nước để hỗ trợ rễ.
  • Tránh để đất khô kéo dài.

6. Quản lý chế độ tưới nước giai đoạn nuôi trái: yếu tố dễ bị xem nhẹ

Nước tưới là dung môi vận chuyển phân bón từ đất lên quả. Nếu rễ thiếu nước, phân có bón nhiều cũng khó phát huy hiệu quả.

Giai đoạn trái đang lớn nhanh, vùng rễ cần đủ ẩm. Rễ cũng cần thông thoáng để hô hấp tốt. Khi rễ khỏe, cây trao đổi chất tốt hơn và trái phát triển nhanh hơn.

Nếu thiếu nước:

  • Trái lớn chậm.
  • Cây dễ stress.
  • Rễ hấp thu phân kém.
  • Lá có thể giảm quang hợp.

Nếu dư nước:

  • Rễ thiếu oxy.
  • Rễ dễ hư.
  • Cây trao đổi chất kém.
  • Chất lượng cơm có thể bị ảnh hưởng.
  • Áp lực nấm bệnh tăng.

Vì vậy, nước phải ổn định. Không để gốc khô quá lâu. Cũng không để vườn ngập úng, nhất là trong mùa mưa.

7. Phun dinh dưỡng qua trái để hỗ trợ lớn trái, xanh gai

Phun dinh dưỡng qua trái giúp bổ sung nhanh trong giai đoạn trái cần dinh dưỡng cao. Đây là giải pháp hỗ trợ, không thay thế hoàn toàn bón gốc.

Một công thức tham khảo:

Thành phần

Liều tham khảo

Vai trò

NPK hòa tan ba số 20

1–2g/L nước

Hỗ trợ trái phát triển

Amino acid

250ml/phuy 200L

Giảm sốc, hỗ trợ tổng hợp tế bào

Caoni (Canxi nitrat)

Khoảng 250ml/phuy 200L

Giữ gai, bảo vệ vỏ trái

Dinh dưỡng phun qua trái giúp hỗ trợ trực tiếp cho hộc sầu riêng phát triển đồng đều, hạn chế tối đa hiện tượng méo trái do thiếu chất. Bà con nên phun định kỳ 10–15 ngày/lần:

  • Công thức phun thúc trái: Kết hợp bộ dinh dưỡng nuôi trái gồm NPK hòa tan ba số 20 (1–2g/lít nước) + Amino Acid (1ml/lít nước) + Canxi Nitrat (1cc/lít nước).
  • Bổ sung vi lượng: bà con cần pha thêm Combi vi lượng (chứa Magie, Kẽm, Sắt...) để hỗ trợ xanh gai, hạn chế vàng gai. Thêm hoạt chất Bo ở các giai đoạn thời tiết chuyển mùa để giữ cuống trái dẻo dai, chống nứt gai hiệu quả.

8. Kiểm soát bộ lá trong giai đoạn nuôi trái

Trong giai đoạn từ khi vô cơm đến khi trái đạt kích thước lớn nhất, việc quản lý đọt non ngoài lá mang tính chất sinh tử đối với chất lượng trái.

Bộ lá khỏe giúp cây quang hợp tốt. Khi cây quang hợp tốt, trái có nguồn năng lượng ổn định để phát triển.

Nếu cây đi đọt mạnh trong giai đoạn vô cơm, đọt non sẽ cạnh tranh dinh dưỡng với trái. Khi đó, trái có thể chậm lớn, dễ rụng hoặc tăng ký kém.

Vì vậy, bà con cần xác định rõ nên chặn đọt hay dìu đọt.

9. Khi nào cần chặn đọt sầu riêng giai đoạn nuôi trái?

Cần chặn đọt khi cây đi đọt mạnh trong giai đoạn trái đang vô cơm hoặc tăng kích thước. Mục tiêu là giữ dinh dưỡng tập trung nuôi trái.

Để chặn đọt, giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi trái bà con có thể sử dụng một trong 3 giải pháp phân bón chuyên chặn đọt hoặc kết hợp cả 3 để hiệu lực chặn đọt mạnh hơn.

Bộ giải pháp tham khảo:

Giải pháp

Liều tham khảo

Mục tiêu

Kali hữu cơ

Khoảng 3ml/L

Hỗ trợ chặn đọt

MKP 0-52-34

1–1,5kg/phuy 200L

Kali cao chặn đọt

Hexaconazole hàm lượng cao

2–3ml/L

Chặn đọt, hỗ trợ phòng bệnh lá

10. Khi nào nên dìu đọt thay vì chặn đọt?

Không phải cây ra đọt là xấu. Nếu cây khỏe và trái đã ổn định, có thể dìu đọt thay vì chặn mạnh.

Dìu đọt là cho đọt phát triển từ từ. Đọt không bùng quá mạnh và không cạnh tranh gay gắt với trái.

Để dìu đọt bà con có thể phun hỗ trợ qua lá các dạng phân bón như: NPK hòa tan 3 số 20 để giúp cho cây phát triển toàn diện và không gây cạnh tranh dinh dưỡng. Nếu bà con thúc đẩy cho việc mở lá thì chúng ta có thể chọn 15-30-15 liều 1-2g/l nước.

Bà con có thể hỗ trợ thêm Amino Axit để giúp cho việc tổng hợp những tế bào mới  trên bộ lá được hiệu quả hơn.

Khi lá nhanh già, sự cạnh tranh dinh dưỡng giảm. Bộ lá mới cũng giúp cây tăng khả năng quang hợp để nuôi trái về sau.

11. Sai lầm thường gặp khi bón phân nuôi trái sầu riêng

Chỉ bón gốc mà không hỗ trợ qua trái

Bón gốc là nền tảng. Nhưng khi trái cần dinh dưỡng nhanh, phun qua trái có thể hỗ trợ rõ hơn.

Bón phân khi đất quá khô

Đất khô làm rễ hấp thu kém. Trước khi bón, cần đảm bảo vùng rễ đủ ẩm.

Bón quá nhiều trong mùa mưa

Mùa mưa dễ rửa trôi phân và làm rễ yếu. Nên chia nhỏ lượng phân và quản lý thoát nước tốt.

Dư đạm ở giai đoạn tăng trọng lượng

Dư đạm làm cây mềm, dễ đi đọt và tăng áp lực bệnh. Giai đoạn tăng ký nên tăng Kali và giữ cân bằng Canxi, Silic.

Không quản lý cơi đọt

Đọt non có thể cạnh tranh dinh dưỡng với trái. Nếu cây đi đọt mạnh, cần chặn đọt hoặc dìu đọt đúng cách.

12. Câu hỏi thường gặp

Bón phân nuôi trái sầu riêng bao lâu một lần?

Có thể bón hoặc tưới dinh dưỡng định kỳ 5–7 ngày nếu chia nhỏ. Nếu bón tập trung, có thể lặp lại 7–10 ngày một lần.

Giai đoạn nuôi trái nên dùng NPK công thức nào?

Giai đoạn tăng kích thước có thể dùng NPK cân đối như 15-15-15, 16-16-16, 17-17-17 hoặc 18-18-18. Một số vườn có thể dùng công thức 2-1-2 tùy sức cây.

Tưới NPK hòa tan cho sầu riêng nuôi trái được không?

Được. NPK hòa tan giúp cây hấp thu nhanh hơn, đặc biệt khi trái đang cần dinh dưỡng mạnh. Có thể kết hợp hữu cơ nước để hỗ trợ rễ.

Phun trái sầu riêng nên dùng gì?

Có thể phun NPK hòa tan ba số 20, amino acid và Canxi. Tùy tình trạng gai, có thể bổ sung vi lượng, Magie, Kẽm, Bo.

Khi nào cần chặn đọt sầu riêng?

Cần chặn đọt khi cây đi đọt mạnh trong giai đoạn trái vô cơm hoặc tăng kích thước. Đọt non có thể cạnh tranh dinh dưỡng với trái.

Khi nào nên dìu đọt?

Nên dìu đọt khi cây khỏe, trái ổn định và nhà vườn muốn tạo cơi lá mới để hỗ trợ nuôi trái về sau. Dìu đọt giúp đọt phát triển chậm và nhanh hoàn chỉnh.

Kết luận

Bón phân nuôi trái sầu riêng hiệu quả không chỉ là chọn đúng loại phân. Điều quan trọng là phối hợp đúng giữa bón gốc, tưới gốc, phun trái và quản lý bộ lá.

Giai đoạn trái tăng kích thước cần NPK cân đối, Canxi, amino và trung vi lượng. Giai đoạn tăng trọng lượng cần chuyển dần sang Kali cao, hạn chế dư đạm và giữ trái cứng cáp. Bên cạnh đó, nước tưới phải ổn định và vùng rễ phải thông thoáng.

Nếu cây đi đọt mạnh, bà con cần chặn đọt để tránh cạnh tranh dinh dưỡng. Nếu cây khỏe và cần cơi lá mới, có thể dìu đọt để lá phát triển chậm và nhanh hoàn chỉnh.

Khi làm đúng kỹ thuật, cây sẽ sử dụng phân hiệu quả hơn. Trái sầu riêng sẽ lớn đều, xanh gai, vô cơm tốt và tăng ký ổn định hơn trước thu hoạch.

Xem thêm: Sầu riêng bao nhiêu ngày thì thúc trái